๑๘ กันยายน ๒๕๕๕ เวลา ๐๘.๓๐-๑๒.๐๐ น.
ห้อง Jamjuree

การฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายโดยใช้หุ่นยนต์และเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน

ขณะนี้ สภาวะการณ์หนึ่งที่ทั่วโลกต่างตื่นตัวคือ แนวโน้มการเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้สูงอายุที่มีมาอย่างต่อเนื่อง สำหรับประเทศไทย จากข้อมูลของรายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุเมื่อปีพ.ศ. 2551 นั้น อีกห้าปีข้างหน้า ผู้สูงอายุในประเทศไทยจะมีมากถึงเก้าล้านคน นอกจากนี้จำนวนผู้พิการในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น จากผลสำรวจคนพิการ ของสำนักงานสถิติแห่งชาติเมื่อ ปี พ.ศ. 2550 นั้น ประเทศไทยมีผู้พิการประมาณ 1.9 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 2.9 ของประชาการทั้งหมด สำหรับผู้พิการด้านร่างกาย ได้แก่ แขนขาอ่อนแรง อัมพาต มีประมาณ 3.5 แสนคน โดยปัญหาแขนขาอ่อนแรง ไม่สามารถควบคุมการทำงานของแขนขาได้จะพบมากในผู้สูงอายุและผู้พิการด้านแขนขา ดังนั้น การฟื้นฟูสมรรถภาพด้านร่างกายเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อทำให้บุคคลเหล่านี้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปกติ ในปัจจุบันการฟื้นฟูสมรรถภาพดังกล่าวต้องใช้บุคลากรทางการแพทย์ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู ซึ่งการฟื้นฟูแต่ละครั้งต้องใช้เวลามาก นอกจากนั้นจำนวนผู้มารับบริการที่มีมากกว่าจำนวนนักฟื้นฟูทำให้ไม่สามารถบริการได้อย่างทั่วถึง ถึงแม้ในศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพและโรงพยาบาลหลายแห่งจะมีเครื่องมือช่วยต่างๆ เช่น เครื่องช่วยการเคลื่อนที่แบบต่อเนื่อง หรือที่เรียกว่าเครื่อง CPM (Continuous Passive Motion) เพื่อช่วยในการฟื้นฟูร่างกาย อย่างไรก็ดี เครื่องมือเหล่านี้ยังมีข้อเสียหลายประการ เช่น การเคลื่อนไหวที่ทำได้เฉพาะบางจุดและจำกัด มีราคาที่ค่อนข้างสูง ต้องมีนักฟื้นฟูที่มีความชำนาญดูแลตลอดเวลาขณะทำการใช้เครื่อง และอาจสร้างความเบื่อหน่ายต่อการใช้งานสำหรับผู้ใช้งาน เป็นต้น

จากแนวโน้มของจำนวนผู้สูงอายุและคนพิการแขนขา รวมถึงปัญหาที่พบจากการฟื้นฟูด้วยเครื่องมือต่างๆ ปัจจุบันจึงได้มีการนำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ร่วมกับเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนมาพัฒนาระบบหุ่นยนต์ที่มีประสิทธิภาพและเสริมสร้างประโยชน์ในการฟื้นฟูขั้นสูง ซึ่งเทคโนโลยีดังกล่าวจะเป็นส่วนสำคัญที่สร้างเครื่องมือที่เสริมให้บุคลากรทางการแพทย์ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟูสามารถช่วยเหลือผู้ที่ต้องการใช้บริการได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ดังนั้นศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ โดยสถาบันวิศวกรรมฟื้นฟูสมรรถภาพและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก (REAT) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ต้องการร่วมพัฒนาเทคโนโลยีดังกล่าว จึงได้จัดการสัมมนาครั้งนี้ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแบ่งปันประสบการณ์จากการให้บริการ วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายโดยใช้หุ่นยนต์และเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนที่เกิดจากความร่วมมือหลายฝ่ายในลักษณะ co-creation โดยแบ่งเป็น 2 ช่วงหลัก ได้แก่

1. ประสบการณ์จากสิงคโปร์ในการให้บริการการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง
   และการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกาย
2. การวิจัยและการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพในประเทศไทย
   และทิศทางการให้บริการการฟื้นฟูสมรรถภาพด้วยเทคโนโลยีขั้นสูงในอนาคตของประเทศไทย