โดย.....ดร.พิเชฐ ดุรงคเวโรจน์

          การพัฒนาจะเกิดขึ้นได้นั้น ต้องมีส่วนผสมที่เหมาะสม ในที่นี้จะกล่าวถึงส่วนผสมระหว่างภาครัฐกับภาคเอกชน ซึ่งเรา
ได้ยินมาก็มากถึงความล่าช้าอืดอาดของภาครัฐ และปัญหาต่าง ๆ ที่หมักหมมสะสมมาในรูปแบบ ต่าง ๆ ตั้งแต่การคดโกงไป
จนถึงความไม่รู้ต่าง ๆ นานา

          หันมาดูฝั่งเอกชนเองก็ใช่ว่าจะดีเพรียบพร้อม หากยังดูว่ายังเป็นระบบของผลประโยชน์ส่วนบริษัทเป็นสำคัญ อุตสาหกรรม
หรือความอยู่รอดของอุตสาหกรรมเป็นอย่างไรก็ช่าง ตั้งแต่ระดับย่อยที่บ่นกันถึงภาวะการตัดราคาจนขายไม่ได้ ไปจนถึงรายใหญ่
ที่มีความได้เปรียบเสียเปรียบอันเนื่องมาจากผลประโยชน์ที่ขัดกันและความได้เปรียบอันเนื่องมาจากการผูกขาดเป็นต้น

          จุดหนึ่งที่ไม่ค่อยได้เห็นความเคลื่อนไหวของภาคเอกชน ก็คือพลวัตในการรวมตัวกันเพื่อประโยชน์ของสมาชิกในภาค
อุตสาหกรรม แม้จะมีสภาอุตสาหกรรมฯ สภาหอการค้าฯ สมาคมธนาคารไทย เป็นแม่พิมพ์สำคัญ แต่เท่าที่สังเกตดูก็ไม่พบพลวัต
หรือ Dynamics ของการปรับตัวเท่าที่ควรจะเป็นกลุ่ม GBDe เป็นการรวมตัวกันของบริษัทเอกชนยักษ์ใหญ่ระดับโลกเพื่อส่งเสริม
การค้าผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ชื่อภาษาอังกฤษคือ Global Business Dialogue on Electronic Commerce โดยความเชื่อ
ร่วมกันที่ว่าอี-คอมเมิร์ซจะยังคงศักยภาพในการเพิ่มธุรกิจ การจ้างงาน และคุณภาพชีวิต โดยมีอินเทอร์เน็ตเป็นช่องทางการค้า
ระดับโลก ซึ่งฝ่ายนโยบายจะต้องปรับตัวตามให้ทัน แต่การที่ฝ่ายนโยบายโดยการนำของภาครัฐจะเปลี่ยนแปลงปรับปรุงได้ทัน
การณ์นั้น ภาคเอกชนจะต้องเข้ามานำบาง ตามบ้าง โดยร่วมมือกับหน่วยงานสำคัญ ๆ ของภาครัฐ อีกยังต้องร่วมมือกันเองใน
ระหว่างธุรกิจ พูดคุยกับผู้บริโภคทั้งเพื่อการตลาดของตัวเอง แต่ยังควรคำนึงถึงผลประโยชน์ของผู้บริโภคเองด้วย มิฉะนั้นก็จะ
เป็นดาบสองคมที่มาฟาดฟันเอกชนให้ล้มหายตายจากกันไปในภายหลัง

          สมมติฐานใหญ่ของกระบวนการนี้ คือ อี-คอมเมิร์ซเองนั้นจะต้องเป็นไปตามกลไกที่ "ตลาด" เป็นผู้นำทาง และ
เอกชนร่วมมือกัน รวมทั้งตกลงกันเองในประเด็นต่าง ๆ เท่าที่จะเป็นไปได้ นอกนั้นคงต้องขอให้ ภาครัฐเข้ามาช่วย ส่วนจะ
ช่วยอย่างอ่อนๆ หรือช่วยสุดเหวี่ยงก็แล้วแต่กรณี ในการเจรจาหารือกันในกลุ่ม GBDe ซึ่งมีผู้นำบิ๊ก ๆ ระดับซีอีโอของยักษ์
ใหญ่ไอทีโลก เช่น ประธานคือนายมิชิโอะ นารูโตะ จากบริษัทฟูจิตซึ, นายสตีฟ เคส จาก AOL Time Warner, นายกุสตาโว
ซิสเนรอส จากกลุ่ม บริษัทซิสเนรอส, นายจอน มารี เมซิเออร์ จากกลุ่มวิเวนดิ

           ในแต่ละปี GBDe ก็จะแจกงานให้สมาชิกแบ่งกันไปทำในระดับนโยบายและข้อเสนอแนะแก่รัฐบาล เพื่อเป็นจุด
อ้างอิงให้กับรัฐบาลต่าง ๆ ทั่วโลกได้ตระหนักถึงข้อเรียกร้องของเอกชนที่ประสงค์จะทำให้ อี-คอมเมิร์ซนั้นยืนยงอยู่ได้ภายใต้
ความเปลี่ยนแปลงที่ฉับพลัน ดังนั้นจึงนัดประชุมกันปีละหน ที่ผ่านมาเมื่อปลายปีที่แล้วก็พบกันที่กรุงโตเกียวเป็นธรรมดาอย
ู่เองที่นักธุรกิจจะหาโอกาสสนทนากับคู่แข่งและเพื่อนค้าทั้งหลาย ก่อนที่จะตกลงกันในรายละเอียดของแม่พิมพ์ทางนโยบายที่
ช่วยกันยกร่างกันมาในแต่ละกลุ่ม ซึ่งในปีที่ผ่านมามีอยู่หลายเรื่องราวที่น่าสนใจ

          เรื่องการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคดูเหมือนจะเป็นความกังวลใหญ่ของกลุ่มในภาวะที่จะต้องขายของกันข้ามเขต
แดนโดยไม่เจอหน้ากัน จึงต้องมีกลไกของการสร้าง "ตรายาง" หรือ Trustmark ให้ลูกค้าเชื่อถือในมาตรฐาน หรือกลไกในการ
ตกลงกันในกรณีมีปัญหาที่เรียกว่า Alternative Dispute Resolution รวมไปถึงกลไกในการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวให้กับ
ผู้บริโภคที่เรียก ว่า Global Privacy Protection

          เรื่องต่อมาที่กลุ่มให้ความสำคัญประกอบด้วย ประเด็นการหลอมรวมของเทคโนโลยีที่เรียกว่า Convergence นั่นคือ
การที่เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ สื่อสาร กระจายเสียง ธนาคาร ใช้สื่อและกลไกทาง เศรษฐศาสตร์ใกล้เคียงเข้าหากันทุกที จนใกล้
จะแยกกันไม่ออก ซึ่งแน่นอนว่าจะต้องเริ่มหันมาดูกลไกทางด้านการกำกับดูแลกิจการกันใหม่ หรือปรับปรุงให้ถูกยุคสมัยมากขึ้น
ก่อนที่จะเกิดความเบี่ยงเบนอันเนื่องมาจากการพัฒนาเทคโนโลยีที่รวดเร็ว และการปรับตัวของกฎระเบียบการค้าที่เชื่องช้า

          แล้วกลุ่มก็หันมาคุยกันต่อถึงเรื่องการรักษาความปลอดภัยบนไซเบอร์เสปซที่เรียกว่า Cyber Security ทั้งไวรัสตัวดีที่
ระบาดกันเป็นระยะ ๆ อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ก็มีมากขึ้น ยังความอ่อนแอง่อนแง่นให้กับระบบทุกครั้งที่เกิดเรื่องขึ้น ซึ่งก็
ต้องหามาตรการมารองรับกันเรื่องความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล หรือ Digital Divide ก็ยังเป็นหัวข้อยอดฮิต แม้ว่าในมุมมองของ
เอกชนจะหนักไปในการเข้าไปลงทุนหรือประกอบธุรกิจเพื่อลดช่องว่างก็ตาม แต่ก็เป็นประเด็นสำคัญที่จะต้องช่วยกันกับภาครัฐ
หาทางลดช่องว่าง แล้วใช้ดิจิทัลสร้างโอกาสให้ได้ หรือจะเรียกกันเก๋ ๆ ก็คือ สร้าง Digital Bridge นั่นเอง

          นอกจากนี้ก็ยังมีประเด็นที่น่าสนใจอีกหลายเรื่อง รวมถึงโอกาสจาก e-Government, การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา
การชำระเงินทางอินเทอร์เน็ต, ภาษีอินเทอร์เน็ต, และที่ทุกแห่งหนในปัจจุบันกำลังสนใจ คือ โอกาสและความท้าทายจากการที่
ประเทศจีนเข้าเป็นสมาชิกขององค์การการค้าโลก GBDe และกิจกรรมของเขาคงเป็นตัวอย่างหนึ่งให้เอกชนไว้พิจารณา

--------------------------------------------
หมายเหตุ : บทความนี้เขียนลงหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ คอลัมน์ "ทางด่วนสายไอที"
                  เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2545