เนื่องด้วยทางบริษัทเอกชนมีความต้องการหาเทคโนโลยีเพื่อ มาช่วยในกระบวนการทำงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ความต้องการอันหนึ่งคือการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบของเมล็ดข้าวโพด ซึ่งเมล็ดวัตถุดิบนี้จะถูกนำไปใช้เป็นส่วนประกอบในการผลิตอาหารเพื่อเลี้ยง สัตว์ แต่เนื่องจากกระบวนการจัดเก็บและการขนส่งจากไร่เกษตรกรมายังโรงงานผลิตนั้น มีโอกาสที่จะทำให้เมล็ดพันธุ์เกิดความเสียหายได้ ซึ่งมีด้วยกันหลายสาเหตุ เช่น มีเชื้อรา (ลักษณะอาการ คือ มีราสี ม่วง ดำ เกิดขึ้น ทำให้เมล็ดมีสีสรรที่ผิดปรกติไปจากสีธรรมชาติ) เมล็ดเกิดการงอก (ลักษณะอาการ คือ บริเวณเอมบริโอหรือตรงส่วนกลางของเมล็ด จะเกิดรอยแตก ๆ แยก ๆ หรือมีเส้นรากงอกออกมา ) มอดกิน (ลักษณะอาการ คือ มีรอยกัดเจาะเข้าไปในเนื้อเมล็ด ทำให้เมล็ดเป็นรู หรืออาจเกิดจากการเดินกัดของมอดไปตามผิวเมล็ด ทำให้เกิดเป็นแนวเส้นขาว ๆ ยาวเป็นทาง) เมล็ดไหม้ (ลักษณะอาการ คือ เกิดได้จากหลายสาเหตุ อาจเกิดจากการจัดเก็บ หมักขาดอากาศ อบนานเกินไป) เป็นต้น ดังนั้นก่อนที่จะนำเข้าสู่กระบวนการผลิตผู้ประกอบการจำเป็นต้องมีการตรวจสอบ คุณภาพ เมล็ดดีและเสีย ของวัตถุดิบนี้เสียก่อน เพื่อให้ทราบปัญหาและสาเหตุการเสีย เพื่อใช้เป็นข้อมูลย้อนกลับไปตรวจสอบเพื่อปรับปรุงกระบวนการให้ดีขึ้นต่อไป

วัตถุ ประสงค์ของโครงการ

เพื่อ พัฒนาต้นแบบเครื่องตรวจคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด ซึ่งจะช่วยในการตรวจสอบระบุประเภทของเมล็ดข้าวโพด โดยจะพิจารณาจากภาพถ่ายผิวหน้าตัดของเมล็ด ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง โดยพิจารณาทีละเมล็ดแล้วจำแนกว่าเมล็ดนั้นเป็นประเภทดี หรือเสีย พร้อมทั้งแยกแยะลักษณะการเสีย เช่น เกิดจาก รา การไหม้ เน่า/งอก หรือ มอด เป็นต้น โดยเทคนิคที่ใช้อาศัยการวิเคราะห์ คุณสมบัติทาง สี พื้นผิว ริ้วรอย หรือ ลักษณะเฉพาะที่เด่นปรากฎบนผิวเมล็ด เป็นต้น ซึ่งคุณสมบัติที่สกัดได้นี้จะนำไปสอนเครื่องให้รู้จำลักษณะไว้ (Machine Learning) เพื่อใช้ในการตัดสินใจประเภทเหล่านั้นต่อไป สำหรับต้นแบบที่พัฒนาขึ้นนี้ จะเข้ามาช่วยการทำงานแทนวิธีการตรวจสอบแบบเดิมที่จะต้องอาศัยการฝึกฝนคนขึ้น มาเป็นผู้ตรวจสอบ ซึ่งข้อเสียคือ ขาดความคงที่แน่นอน เนื่องจากเจ้าหน้าที่แต่ละคนอาจจะมีเทคนิคการดูที่แตกต่างๆกัน และในบางครั้งในเจ้าหน้าที่คนเดียวกันก็อาจจะให้ผลที่แตกต่างกันได้ เนื่องจากปัจจัยแวดล้อมอื่นๆ เช่น อารมณ์ ความเหนื่อยล้า จากการทำงานปริมาณมากๆ ซึ่งทำให้ผลที่ได้ไม่มีมาตรฐาน ดังนั้นเครื่องนี้จึงพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว เพื่อช่วยอำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ใช้งานให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว ถูกต้อง แม่นยำ ได้มาตราฐาน และยังสามารถตรวจสอบได้ในปริมาณที่มากอีกด้วย

บท คัดย่อ

ปัจจุบัน นี้ความต้องการปริมาณอาหารมีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทั้งอาหารที่เป็นพืชที่นำมาบริโภคโดยตรงและที่เป็นสัตว์ผ่านระบบปศุสัตว์ ทำให้มีความต้องการวัตถุดิบที่เป็นพืชเพาะปลูกนำมาเลี้ยงสัตว์เป็นจำนวนมาก ขึ้น โดยข้าวโพดจะเป็นพืชที่มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมอาหารสัตว์เป็นอย่างมาก เนื่องจากข้าวโพดเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตอาหารสัตว์ชนิดต่างๆ ดังจะเห็นว่าผลิตผลข้าวโพดในประเทศไทยประมาณร้อยละ 94 ถูกนำใช้ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ และแนวโน้มยังมีความต้องการเพิ่มขึ้นทุกปี นอกจากนี้บางปียังต้องมีการนำเข้าจากต่างประเทศอีกด้วย1 สำหรับในการนำวัตถุดิบข้าวโพดมาแปรรูปเป็นอาหารเลี้ยงสัตว์นั้น ขั้นตอนการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบถือเป็นขั้นตอนสำคัญขั้นตอนหนึ่ง ซึ่งผู้ประกอบการให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก เมื่อสัตว์เลี้ยงได้รับคุณค่าทางโภชนาการจากอาหารครบถ้วนก็จะทำให้ผู้เลี้ยง ได้เนื้อสัตว์และผลผลิตที่มีคุณภาพสูงตามไปด่วยและเป็นที่ต้องการของตลาดและ ผู้บริโภค ดังนั้นการวัดคุณภาพจึงมีจำเป็นต่อโรงงานผลิตอาหารเป็นอย่างมาก โครงการนี้เป็นการพัฒนาเครื่องมือตรวจสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดโดยใช้ เทคนิคการประมวลผลเชิงภาพร่วมกับเทคนิคการสอนเครื่องคอมพิวเตอร์ให้เรียนรู้ ส่งมอบให้กับกลุ่มผู้ประกอบการอาหารสัตว์ เพื่อเป็นการปรับปรุงหรือแทนที่กระบวนการทำงานแบบเดิม เพื่อให้การทำงานสะดวกและมีมาตรฐานที่ดีขึ้น

ระยะ เวลาดำเนินโครงการ : 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2554 ถึง 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2555

คณะผู้ วิจัย
หัวหน้าโครงการ :     นางสาวกรรณทิพย์ กิรติรัตนพฤกษ์
ผู้ร่วมวิจัย :     นายวศิน สินธุภิญโญ