ในการผลิตอาหารสัตว์น้ำสำเร็จรูปชนิดเม็ดโดยใช้เครื่อง จักร มีการควบคุมสูตรอาหารและการผลิตทุกขั้นตอนด้วยคอมพิวเตอร์ เพื่อให้ได้อาหารสัตว์น้ำที่มีคุณภาพสม่ำเสมอและได้มาตรฐานตามที่กำหนด ในกระบวนการผลิตอาหารสัตว์มักจะมีขนาดและรูปร่างตามมาตรฐานที่กำหนดของแต่ละ สายการผลิต เช่น อาหารปลา ควรจะมีลักษณะเม็ดกลมทรงกระบอก อาหารกุ้งมีลักษณะเม็ดรีทรงกระบอก เป็นต้น โดยในขั้นตอนการผลิตเริ่มจากผสมส่วนผสมต่างๆ กับน้ำ เมื่อเปียกน้ำจนมีลักษณะเหมือนดินเหนียว ก็จะฉีดผ่านตะแกรงขนาดต่างๆ ที่มีลักษณะเป็นรูกลมๆ ทั่วทั้งตะแกรง ดังรูปที่ 1 โดยตะแกรงจะทำหน้าที่เป็นแม่พิมพ์ เมื่ออาหารสัตว์ผ่านตะแกรงออกมาจะมีใบมีดตัดออกเป็นท่อนเล็กๆ จากนั้นนำไปบรรจุถุงรอการจำหน่ายต่อไป ลักษณะของอาหารสัตว์จะมีลักษณะและสีดังแสดงในรูปที่ 2 ในกระบวนการผลิตบางครั้งอาจจะได้เม็ดอาหารปลามีรูปร่างเป็นวงรี หรือเป็นทรงกระบอก และอาหารกุ้งมีขนาดความยาวไม่เท่ากัน ซึ่งเกิดจากการสึกหรอของแม่พิมพ์ที่ใช้สำหรับการขึ้นรูปเม็ดอาหารสัตว์ใน กระบวนการผลิต หรือมีเศษอาหารจับตัวเป็นก้อนขวางทางอยู่ที่แม่พิมพ์ ในระหว่างการผลิตจึงจำเป็นต้องมีการควบคุมคุณภาพโดยการสุ่มวัดขนาดของเม็ด อาหารสัตว์ ซึ่งเป็นวิธีหนึ่งที่ใช้ตรวจสอบคุณภาพของแม่พิมพ์ ถ้าขนาดและรูปร่างของเม็ดอาหารสัตว์ไม่ได้มาตรฐานตามที่กำหนด ก็จำเป็นต้องรีบซ่อมหรือเปลี่ยนแม่พิมพ์ใหม่ทันที

วัตถุ ประสงค์ของโครงการ

ต้นแบบ ซอฟต์แวร์การวัดขนาดอาหารสัตว์น้ำด้วยเทคโนโลยีประมวลผลภาพ พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในงานควบคุมคุณภาพการผลิตอาหารสัตว์น้ำ โดยภาพถ่ายอาหารเม็ดจะได้จากการสแกนด้วยเครื่องสแกนเนอร์ จากนั้นระบบจะทำการแยกฉากหลัง ลบสัญญาณรบกวน ปิดรูโหว่ในเม็ดอาหาร จนได้ภาพที่พร้อมสำหรับการวิเคราะห์รูปร่างเม็ดอาหาร ซึ่งประกอบด้วยกระบวนการจำแนกเม็ดเหลี่ยมออกจากเม็ดกลม และการวัดขนาดของอาหารเม็ด โดยหากเม็ดอาหารตั้ง (เม็ดกลม) จะต้องทำการวัดเส้นผ่านศูนย์กลางทั้งในแกนหลักและแกนรอง และสำหรับเม็ดนอน (เม็ดเหลี่ยม) จะต้องวัดค่าความสูงของเม็ดอาหาร จากนั้นค่าเหล่านี้จะถูกนำไปเทียบกับค่ามาตรฐาน และสรุปเป็นรายงานที่บอกให้ทราบถึงเปอร์เซ็นต์ขนาดเม็ดอาหารที่ต่ำและสูง กว่ามาตรฐาน รวมถึงที่อยู่ในมาตรฐาน ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ใช้บ่งบอกสภาพของแม่พิมพ์ โดยหากพบว่าสึกกร่อนหรืออุดตัน จะสามารถซ่อมบำรุงได้ทันท่วงที

บท คัดย่อ

เทคโนโลยี คอมพิวเตอร์วิชั่นถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมหลายอย่าง ทั้งในขบวนการผลิตและการควบคุมคุณภาพของสินค้า ในการผลิตอาหารสัตว์ก็เช่นกัน ในกระบวนการตรวจสอบคุณภาพการผลิตของสินค้า จะต้องมีการวัดขนาดอาหารเม็ดให้ได้ขนาดที่มีมาตรฐาน จะต้องใช้แรงงานคนในการสุ่มวัดที่ละเม็ด ซึ่งใช้เวลาและแรงงานเป็นอย่างมาก ถ้าหากมีเครื่องมือช่วยตรวจสอบคุณภาพอัติโนมัติแทนที่แรงงานมนุษย์ จะช่วยลดเวลาการทำงานและทำให้ทำงานได้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โครงการนี้จึงพัฒนาเครื่องมือที่ช่วยในการตรวจสอบคุณภาพการผลิตในอาหารสัตว์ โดยใช้เทคโนโลยีภาพเพื่อปรับปรุงหรือแทนที่กระบวนการทำงานแบบเดิมให้สะดวก และได้มาตรฐานขึ้น

ระยะ เวลาดำเนินโครงการ : 2 มีนาคม พ.ศ.2554 ถึง 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2555

คณะผู้ วิจัย

หัวหน้าโครงการ :     นางสาวรุ่งกานต์ ศิริเจริญไชย
ผู้ร่วมวิจัย :     นายวศิน สินธุภิญโญ