อุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับเด็กที่มีปัญหาการเรียนรู้ ในต่างประเทศ
วันทนีย์ พันธชาติ ผศ.พุทธชาติ โปธิบาล อรอินทรา ภู่ประเสริฐ น้ำหนึ่ง มิตรสมาน ปิยดา สบายใจ สรินยา ชมภูบุตร

 

nectec_084_cartoon_006

เทคโนโลยีอำนวยความสะดวกต่อเด็กที่มีปัญหาด้านการเรียนรู้่ มีหลากหลาย โดยเฉพาะในต่างประเทศ ซึ่งจะเปิดโอกาสให้สามารถอยู่ร่วมห้องเรียน กับเด็กปกติอื่นๆ ได้

เทคโนโลยีที่อำนวยความสะดวกต่อบุคคลที่มีปัญหาด้านการเรียนรู้ มีหลากหลาย โดยเฉพาะในต่างประเทศ ความสำคัญกับเรื่องเหล่านี้จัดอยู่ในสิ่งที่มีความสำคัญ การเปิดโอกาสให้บุคคลซึ่งมีปัญหาด้านการเรียนรู้ ได้มีโอกาสอยู่ร่วมห้องเรียน กับเด็กปกติอื่นๆ หรือเป็นภาระของผู้อื่นให้น้อยที่สุด เทคโนโลยีในด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในการนำใช้เพื่อสร้างพัฒนาการสำหรับเด็กที่มีปัญหาทางการเรียนรู้

เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก แบ่งออกเป็น 4 ส่วน คือ เทคโนโลยีที่ใช้ในการเขียน เทคโนโลยีที่ใช้ในการอ่าน เทคโนโลยีที่ใช้ในการฟัง และเทคโนโลยีที่ใช้สำหรับการเรียนคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ใช้กันเป็นส่วนมาก

ทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อช่วยการเขียน ตัวอย่างเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกที่ใช้ในการเขียนมีตั้งแต่เทคโนโลยีแบบง่ายๆ จนถึงเทคโนโลยีขั้นสูง ได้แก่

nectec_084_p015_003nectec_084_p015_004

ปากกาสะท้อนแสง ใช้เพื่อเน้นข้อความที่เป็นความคิดหลัก ความจริง และเนื้อหารายละเอียด เช่น ความหมาย ตัวเลข ชื่อคน และสถานที่ ที่จะช่วยให้การอ่านเพื่อไปทำแบบทดสอบ หรือเพื่อเก็บข้อมูลในการทำรายงาน นอกจากนี้ เราสามารถใช้ปากกาเน้นข้อความต่างๆ เพื่อจัดระเบียบความคิดได้ เช่นใช้สีน้ำเงินเพื่อเน้นข้อความที่เป็นความคิดหลัก ใช้สีเขียวเน้นส่วนที่เป็นข้อความสนับสนุน สีเหลืองเน้นวันที่ เป็นต้น

nectec_084_p015_005

เทปเน้นข้อความ ก็มีลักษณะการใช้เช่นเดียวกันกับปากกาเน้นข้อความ

ที่ช่วยจับดินสอ ที่ช่วยจับดินสอ เป็นเครื่องมือที่เป็นเทคโนโลยีแบบง่าย มีทั้งแบบที่ใช้ช่วยจับดินสอมือขวา และแบบมือซ้าย เพื่อช่วยให้มือจับดินสอได้มั่นคงขึ้น ไม่ลื่น มีหลายรูปทรง หลายขนาด การใช้ขึ้นอยู่กับทักษะของการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก จำเป็นต้องลองใช้หลายๆ แบบ จนมั่นใจว่าที่จับนี้เหมาะกับการเขียนของเด็ก

ที่วางหนังสือ เด็กบางคนมีปัญหาเรื่องท่าทางในการนั่งเขียนหนังสือ ซึ่งส่งผลต่อการเขียน อาจจำเป็นต้องใช้ที่วางหนังสือเพื่อช่วยรองเขียน จะทำให้มีการจัดท่าทางการนั่งได้ถูกต้องมากขึ้น ที่วางหนังสือต้องมีพื้นหน้าสัมผัสเรียบ เอียงได้มุมพอดีในการวางข้อมือเพื่อช่วยการเขียน อาจจะทำด้วยพลาสติก ไม้ หรือกระดาษแข็ง บางแบบจะมีที่วางแขนด้วย

กระดาษพิเศษ เด็กที่มีปัญหาการเขียนตัวโต เกินบรรทัด เล็กกว่าบรรทัด แม้ว่าจะใช้กระดาษที่มีเส้นแล้วก็ตาม แต่ก็ยังไม่สามารถควบคุมมือให้เขียนได้ตามเส้นบรรทัด ซึ่งอาจจะเป็นปัญหามาจากการรับความรู้สึกด้านการเห็น มีสายตาเลือนลาง มีความบกพร่องด้านการประสานงานของมือและตา หรือมีปัญหากล้ามเนื้อมือ วิธีที่จะช่วยได้ก็คือให้ใช้กระดาษที่มีเส้นนูนขึ้นด้าหน้า เพื่อเด็กจะได้รู้ว่าจะเริ่มต้นเขียนที่ไหน และหยุดตรงไหน และได้รับความรู้สึกถึงขอบของเส้นที่กำลังเขียน ซึ่งช่วยให้เห็นและรู้สึกถึงการเขียนได้ทันที

โปรแกรมประมวลผลคำ เด็กที่มีปัญหาทางการเรียนรู้ในด้านการเขียน เช่น การเขียนด้วยลายมือตัวโตบ้าง เล็กบ้าง การสะกดคำผิด มีปัญหาในการเรียบเรียงความคิดในการเขียน เมื่อเขียนด้วยมือจะลบอยู่ตลอดเวลา เพราะเขียนผิดบ้าง ต้องการเขียนใหม่บ้าง ทำให้ขาดความมั่นใจในการเขียน ถ้ามีการเปลี่ยนจากการเขียนบนกระดาษเป็นการพิมพ์ลงบนโปรแกรมประมวลผลคำ วิธีนี้เด็กจะเห็นว่า การพิมพ์ทำให้มั่นใจมากขึ้น เพราะสามารถลบ พิมพ์ใหม่ เพิ่มข้อความ ตัดข้อความ ย้ายประโยค แก้คำผิดได้ทุกอย่าง รวมทั้งการขีดเส้นใต้ การทำตัวหนา การจัดชิดซ้าย ชิดขวา การจัดศูนย์กลาง เป็นต้น ผลการพิมพ์จะมีการตรวจเช็ค แก้ไข ก่อนพิมพ์ลงบนกระดาษ ซึ่งเรียบร้อย น่าอ่าน และอ่านง่ายขึ้น ถ้าโปรแกรมประมวลผลคำมีโปรแกรมสังเคราะห์เสียงติดตั้งด้วย จะช่วยเด็กได้โดยให้โปรแกรมอ่านข้อความเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง แต่เด็กจะต้องมีทักษะการได้ยินที่ดี

nectec_084_p015_011

คีย์บอร์ดไร้สาย บางครั้งการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการพิมพ์ส่วนบุคคลอาจจะแพงสำหรับการใช้งาน ทางเลือกในการใช้การพิมพ์อีกทางหนึ่งคือ การใช้คีย์บอร์ดไร้สาย เพื่อการพิมพ์งานในชั้นเรียน สามารถลงโปรแกรมการทำงานได้ทั้งโปรแกรมการประมวลผลคำ โปรแกรม spread sheet และโปรแกรมเดต้าเบส คีย์บอร์ดไร้สายนี้จะมีหน้าจอเพื่อดูผลการพิมพ์ได้ประมาณ 7 -8 บรรทัด สูงสุดได้ 16 บรรทัด มีโปรแกรมตรวจสอบความถูกต้องของคำศัพท์ เก็บข้อความได้ 40-100 หน้า สามารถส่งคำสั่งให้พิมพ์จากเครื่องพิมพ์ได้ หรือบันทึกแล้วถ่ายข้อมูลลงคอมพิวเตอร์เพื่อเก็บข้อมูลต่อไปได้

โปรแกรมฝึกทักษะการพิมพ์ การที่เด็กจะพิมพ์ด้วยโปรแกรมประมวลผลคำได้ดีนั้น จำเป็นต้องผ่านการฝึกฝนการพิมพ์คีย์บอร์ดได้คล่อง จะช่วยให้เด็กใช้งานคอมพิวเตอร์ได้ดี ดังนั้นก่อนจะใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการพิมพ์ จะต้องเลือกโปรแกรมฝึกทักษะการพิมพ์ตามความสามารถของเด็ก เช่นเด็กเล็กมักจะชอบโปรแกรมที่สนุกสนาน เด็กประถมศึกษาจะชอบโปรแกรมที่มีรูปแบบเป็นทางการแต่ให้มีเกมส์เล่นฝึกทักษะร่วมด้วย ส่วนเด็กโตต้องการโปรแกรมที่มีระบบสำหรับพัฒนาทักษะ ผู้ที่สอนจำเป็นต้องเลือกโปรแกรมตามความถนัดของนักเรียน

โปรแกรมตรวจสอบการเขียน โปรแกรมนี้ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าโปรแกรมตรวจสอบไวยากรณ์ ใช้งานร่วมกับโปรแกรมประมวลผลคำ ทำหน้าที่ตรวจทานความผิดพลาดทางไวยากรณ์ สำหรับภาษาอังกฤษ เช่น การใช้เครื่องหมายวรรคตอน การใช้อักษรตัวใหญ่เล็ก และการใช้คำ วิธีการใช้งานก็คือ เมื่อเรียกใช้โปรแกรม ข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นจะถูกแสดงให้เห็นบนหน้าจอ เด็กจะได้รับโอกาสในการแก้ไขข้อความให้ถูกต้อง ก่อนสั่งพิมพ์ออกมาในกระดาษ ข้อเสียคือส่วนใหญ่โปรแกรมยังไม่สมบูรณ์ และไม่แม่นยำ จึงอาจจะยังใช้งานไม่ได้เต็มประสิทธิภาพ

nectec_084_p015_015

โปรแกรมตรวจสอบความถูกต้องของคำ ส่วนใหญ่โปรแกรมนี้จะรวมอยู่ในโปรแกรมประมวลผลคำ มีหน้าที่ตรวจสอบคำที่สะกดผิด และแสดงให้เห็นว่ามีคำไหนบ้างที่สะกดผิด พร้อมกับเสนอแนะคำที่สะกดถูกต้องให้ บางโปรแกรมมีเสียงสังเคราะห์อ่านคำที่เสนอแนะให้ เพื่อเด็กได้ฟังพร้อมกับเห็นคำไปพร้อมๆ กัน

โปรแกรมเดาคำศัพท์ โปรแกรมนี้อาจเป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมประมวลผลคำ หรือใช้แยกต่างหากก็ได้ เมื่อใช้กับโปรแกรมประมวลผลคำ โปรแกรมเดาคำศัพท์จะช่วยการเขียนคำได้ถูกต้อง โดยเริ่มจากพิมพ์ตัวอักษรตัวแรก โปรแกรมจะเสนอแนะคำเต็มของคำที่ขึ้นต้นด้วยอักษรนั้นให้ ตามลำดับความถี่การใช้งาน เมื่อเลือกคำที่ต้องการได้แล้ว โปรแกรมจะนำเสนอรายการคำที่ใช้ต่อจากคำที่เลือก ตามลำดับความถี่การใช้งาน เป็นการช่วยประหยัดการพิมพ์ โปรแกรมนี้มีประโยชน์สำหรับผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับแป้นพิมพ์ การสะกดคำ ไวยากรณ์ ผู้ที่พิมพ์ช้า ผู้ที่ใช้ปากกาไม่ได้ และผู้ที่มีปัญหาการเขียนเนื่องจากปัญหาด้านการอ่าน โปรแกรมนี้จะช่วยให้นักเรียนถ่ายทอดความคิดได้โดยไม่สับสนในการเลือกคำ สำหรับผู้ที่มีความยากลำบากในการเขียนหรือสะกดคำ โปรแกรมนี้จะช่วยลดเวลา ความยากเย็น และความสับสน ในการพิมพ์คำได้

โปรแกรมสั่งงานด้วยเสียง เป็นโปรแกรมที่ใช้เสียงของผู้ใช้เพื่ออ่านข้อความให้คอมพิวเตอร์รู้จำเสียงและแปลงเสียงเป็นข้อความแทนการพิมพ์ หรือใช้ออกคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน เช่น การเปิดโปรแกรม การจัดเก็บข้อมูล โปรแกรมนี้มีประโยชน์สำหรับผู้ที่มีปัญหาทางการเรียนรู้ที่ต้องการระบบสำหรับการพิมพ์งานด้วยเสียง สำหรับผู้ที่มีความลำบากในการเขียนด้วยมือแต่มีทักษะการพูดดี เหมาะสำหรับนักเรียนที่มีปัญหาเรื่องการเขียนสะกดคำ แต่มีความสามารถในการอ่านและจดจำคำที่ถูกต้องเพื่อนำเสนอด้วยการพูดได้

nectec_084_p015_016

พจนานุกรมแบบมีเสียงอ่าน พจนานุกรมรูปแบบต่างๆ รวมทั้งคลังคำ (thesaurus), สมุดแผนที่ (atlas), สารานุกรม (encyclopedia) เป็นเครื่องมืออ้างอิงที่มีประโยชน์ในการตรวจสอบคำผิดและให้คำพ้องเสียงเพื่อให้เลือกใช้คำได้ พจนานุกรมมีทั้งในรูปของมัลติมีเดีย พจนานุกรมแบบพกพา รวมทั้งพจนานุกรมที่มีเสียง ฐานข้อมูลพจนานุกรมที่เหมาะสมกับโปรแกรมตรวจสอบคำผิด (Spell Checkers) สำหรับนักเรียนควรจะมีจำนวนคำประมาณ 40,000 คำ โปรแกรม Word Processing ที่ติดตั้งการตรวจสอบคำผิด (Spell Checkers) จะแสดงคำที่สะกดผิดได้ เมื่อเราสะกดคำผิดแต่พิมพ์คำด้วยเสียงของคำถูกต้อง โปรแกรมจะให้คำต่างๆ ที่ขึ้นต้นด้วยอักษร 2-3 ตัวที่มีเสียงเหมือนกัน จึงสามารถเลือกคำที่ถูกต้องได้
แสดงตัวอย่างพจนานุกรมแบบมีเสียงอ่าน

โปรแกรมจัดระบบความคิดแบบใช้ภาพกราฟฟิก เป็นโปรแกรมซอฟต์แวร์ที่ใช้ร่วมกับโปรแกรม Outlining และ Brainstorming ใช้ในการเรียบเรียงงานเขียน เหมาะสำหรับเด็กที่มีความลำบากในการแสดงความคิดเป็นลำดับต่อเนื่องกัน

โปรแกรมระดมความคิด โปรแกรมนี้อาจมีชื่อเรียกอย่างอื่นอีก เช่น Mind Mapping หรือ Visual Thinking เป็นโปรแกรมที่ใช้ในการสร้างเส้นทางความคิดและบันทึกความคิดโดยไม่ต้องกังวลกับโครงสร้างหรือลำดับของความคิด ในตอนแรกเด็กจะพิมพ์ความคิดหลักลงไปก่อน แล้วพิมพ์ความคิดรองในรูปที่อยู่โดยรอบความคิดหลักโดยไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับลำดับของความคิดว่าแต่ละความคิดที่พิมพ์ลงไปจะสัมพันธ์กันหรือไม่ เด็กจะสามารถแสดงความคิดด้วยถ้อยคำสั้น ๆ หลังจากนั้นโปรแกรมก็จะเชื่อมโยงความคิดรองเข้ากับความคิดหลัก และความคิดรองอาจจะถูกย้ายที่หรือแทนที่ในกลุ่มต่างๆ หลังจากภาพแสดงความคิดสมบูรณ์แล้ว โปรแกรมก็จะเปลี่ยนเป็นรูปแบบจากกราฟฟิกเป็นโครงร่างข้อความโดยอัตโนมัติ

เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อช่วยการอ่าน เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกที่ช่วยในการอ่านของผู้ที่มีปัญหาในการเรียนรู้มีหลายอย่างด้วยกัน ดังนี้

โปรแกรมอ่านหน้าจอ เป็นโปรแกรมที่สามารถเข้าไปอ่านเมนู และเนื้อหาของโปรแกรมต่างๆที่ใช้งานผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ โดยมีการติดตั้งโปรแกรมเสียงสังเคราะห์ที่จะทำหน้าที่เปลี่ยนข้อความให้เป็นเสียงสังเคราะห์ได้ โปรแกรมนี้จะช่วยผู้ที่มีปัญหาในการอ่านและการเขียน และผู้ที่สามารถฟังได้ดีกว่าอ่าน เพราะในขณะที่มองเห็นข้อความก็จะได้ยินเสียงของข้อความนั้นด้วย เด็กๆ สามารถทบทวนงานเขียน โดยการฟังและเห็นงานเขียนไปพร้อมๆกัน การได้ยินเสียงอ่านไปด้วย จะช่วยให้เด็กรู้ว่ามีที่ผิดตรงไหนบ้าง ซึ่งอาจจะไม่สามารถเห็นได้จากการอ่านด้วยตนเอง

โปรแกรมการรู้จำอักษรด้วยแสง ที่มีเสียงสังเคราะห์อ่าน เป็นโปรแกรมที่ช่วยแปลงข้อความในสิ่งพิมพ์ให้เป็นภาพข้อความและเป็นข้อความอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อบันทึกเก็บเป็นไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ได้ โดยใช้เครื่องสแกนเนอร์สแกนจากสิ่งพิมพ์ผ่านระบบการรู้จำอักษรด้วยแสง เป็นไฟล์ข้อความ และสามารถอ่านด้วยโปรแกรมสังเคราะห์เสียง ทำหน้าที่เสมือนเป็นเครื่องอ่านหนังสือ (Reading Machine) สำหรับช่วยผู้ที่มีปัญหาด้านการอ่านตัวเขียนหรือปัญหาการเข้าใจข้อความ

nectec_084_p015_021

หนังสือเดซีและเครื่องอ่านหนังสือเดซี ในต่างประเทศ หนังสือเดซีเป็นหนังสือที่สมาคมคนตาบอด และสมาคมผู้ที่มีปัญหาทางการอ่านได้ร่วมกันจัดทำขึ้น ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการอ่านที่เห็นข้อความพร้อมเสียงอ่าน โดยมีการจัดทำหนังสือเรียน วารสาร หนังสือพิมพ์ และหนังสืออื่นๆ ในรูปแบบหนังสือเดซีมากขึ้น สามารถเลือกฟังได้ทั้งแบบเสียงบันทึก หรือเสียงสังเคราะห์ ส่วนเครื่องอ่านมีทั้งที่เป็นฮาร์ดแวร์ และซอฟต์แวร์ ผู้ที่มีปัญหาด้านการมองเห็นหรือปัญหาการอ่านสามารถยืมได้จากห้องสมุดหนังสือเสียง

เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อช่วยการฟังและการได้ยิน ประกอบด้วย

เครื่องเล่นและบันทึกเสียง MP 3 เครื่องมือนี้สามารถใช้บันทึกเสียง และอ่านข้อความที่บันทึกในรูปแบบไฟล์ MP3 ได้ทุกประเภท เด็กจึงสามารถใช้เครื่องมือนี้ฟังเสียงจากการบันทึกได้ มีความจุหลายขนาดให้เลือก

เครื่องช่วยในการฟังส่วนบุคคล เป็นเครื่องมือที่ใช้ขยายเสียงพูดให้ดังขึ้น เช่น เสียงครูพูดในห้องเรียน ในขณะ เดียวกัน ก็จะลดเสียงรบกวนหรือเสียงแทรกต่างๆ ทำให้ฟังเสียงพูดได้ชัดเจนขึ้น

เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อช่วยการวางแผนและจัดระบบ (Planning and Organization) เครื่องมือหรือโปรแกรมที่สามารถใช้ในการวางแผนและจัดระบบได้แก่

เครื่องมือบริหารจัดการข้อมูลส่วนบุคคล เป็นเครื่องมือหรือ โปรแกรมที่ทำให้ผู้ใช้สามารถเก็บข้อมูล เรียบเรียงข้อมูลและค้นคืนข้อมูลจำนวนมากได้ เพราะเป็นเครื่องมือหรือโปรแกรมที่มีหน้าที่การทำงานหลายอย่าง เช่น ปฏิทินรายเดือน แผนงานประจำวัน นาฬิกาและนาฬิกาปลุก สมุดบัญชี สมุดโทรศัพท์ สมุดที่อยู่ เป็นต้น

nectec_084_p015_025

โปรแกรมจัดการฐานข้อมูล เป็นโปรแกรมที่เหมาะสำหรับช่วยการวางแผนและจัดระบบ ทำให้ผู้ใช้สามารถสร้างฐานข้อมูลของตนเองโดยการบันทึกสิ่งต่างๆ ซึ่งผู้ใช้สามารถจัดเก็บ เรียงลำดับ หรือสืบค้นข้อมูลได้สะดวก ผู้ใช้สามารถบันทึกข้อความได้โดยไม่จำกัดความยาว เพียงแต่จำบางส่วนของข้อมูลก็จะทำให้ค้นข้อมูลได้โดยการพิมพ์ส่วนใดส่วนหนึ่งที่อยู่ในข้อความลงไป

โปรแกรมจัดการเวลา เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการวางแผนและจัดระบบประจำวัน สัปดาห์ และเดือน มีการจำเสียงและการเตือนด้วยเสียง

นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์อื่นๆ ที่นำมาใช้เป็นเครื่องมือช่วยในการวางแผนและจัดระบบได้ เช่น ปากกาเน้นข้อความ บัตรดัชนี การใช้รหัสสี การใช้เสียงเตือน นาฬิกาดิจิทัล นาฬิกาแบบมีเสียงบอกเวลา หูฟังหรือที่อุดหูเพื่อป้องกันเสียงรบกวน เทปบันทึกเสียง โปรแกรมจัดระบบความคิด

เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อช่วยการเรียนคณิตศาสตร์ เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกหลักที่ใช้ช่วยในการเรียนคณิตศาสตร์สำหรับผู้ที่มีความบกพร่องด้านการคิดคำนวณได้แก่

nectec_084_p015_026

เครื่องคิดเลขพูดได้ เครื่องคิดเลขที่มีเสียงสังเคราะห์จะช่วยให้ผู้ที่มีปัญหาในการคำนวณ ได้ใช้ช่วยในการคำนวณ และอ่านออกเสียงตัวเลข เครื่องหมายและรวมทั้งผลลัพธ์ของการคำนวณด้วย เครื่องมือนี้จะช่วยให้เด็กสามารถตรวจพบข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นในขณะกดแป้นพิมพ์ และได้ยินคำตอบซึ่งจะช่วยให้มีการตรวจสอบตัวเลขซ้ำได้ เช่น การเขียนตัวเลขสับสนระหว่าง 91 กับ 19 หรือ เลข 6 กับ 9 เป็นต้น

โปรแกรมแบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ โปรแกรมนี้จะช่วยทำแบบฝึกหัดการคิดคำนวณเบื้องต้นบนคอมพิวเตอร์ไม่ว่าจะเป็นการบวก ลบ คูณ และหาร ถ้ามีการติดตั้งเสียงสังเคราะห์ ตัวเลขที่ปรากฏบนหน้าจอก็จะมีการอ่านออกเสียงด้วย

นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์อื่นอีก ซึ่งใช้ประกอบกับเครื่องมือดังกล่าวข้างต้น ได้แก่ การใช้รหัสสี เครื่องคิดเลขที่มีฟังก์ชันพิเศษ โปรแกรมคิดเลขแบบมีเสียงอ่าน เป็นต้น


เอกสารอ้างอิง