MENU
Banner

ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์

ศูนย์เทคโนโลยีพลังงาน หรือ Energy Technology Center (ENTEC) จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2541 ภายใต้สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ต่อมาในปี พศ 2548 ได้เปลี่ยนชื่อหน่วยงานเป็น สถาบันพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ Institute of Solar Energy Technology Development (ISET) และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 ได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อหน่วยงานเป็นห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ หรือ Solar Energy Technology Laboratory (STL) โดยมีวัตถุประสงค์มุ่งเน้นเกี่ยวกับงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการสร้างเซลล์แสงอาทิตย์และระบบเซลล์แสงอาทิตย์ ตลอดจนร่วมวิจัยกับสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐและเอกชน ทั้งในประเทศและต่างประเทศเพื่อต่อยอดทางเทคโนโลยีไปสู่อุตสาหกรรมเซลล์แสงอาทิตย์

วิสัยทัศน์

สร้างองค์ความรู้ทางเทคโนโลยีเซลล์แสงอาทิตย์ให้ทัดเทียมระดับสากล และก่อให้เกิดผลกระทบในด้านวิชาการ เศรษฐกิจและสังคม

พันธกิจ

  • วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดฟิล์มบางซิลิคอน เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดรอยต่อเฮเทอโรบนผลึกซิลิคอน เซลล์แสงอาทิตย์ชนิด Perovskite และวัสดุที่เกี่ยวข้องกับเซลล์แสงอาทิตย์
  • วิจัยและพัฒนาการวิเคราะห์สมรรถนะ ความน่าเชื่อถือของแผงเซลล์และระบบเซลล์แสงอาทิตย์
  • วิจัยและพัฒนาการจำลองและคาดการณ์กำลังการผลิตไฟฟ้าจากระบบเซลล์แสงอาทิตย์
  • พัฒนาผลิตภัณฑ์และการประยุกต์ใช้งานจากเซลล์แสงอาทิตย์
  • สร้างความร่วมมือวิจัยกับสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐและเอกชนทั้งในประเทศและต่างประเทศ

เทคโนโลยีและความเชี่ยวชาญ

1. เทคโนโลยีการสร้างเซลล์แสงอาทิตย์

วิจัยและพัฒนาวัสดุและเทคโนโลยีการสร้างเซลล์แสงอาทิตย์ที่มีค่าประสิทธิภาพสูงและมีค่าสัมประสิทธิทางอุณหภูมิต่ำเหมาะกับใช้งานในเขตภูมิอากาศร้อนชื้นและรวมถึงประเทศไทย โดยแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่
  1. เทคโนโลยีการสร้างเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดฟิล์มบางซิลิคอนบนกระจก เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดฟิล์มบางซิลิคอนแบบโค้งงอได้
  2. เทคโนโลยีการสร้างเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดรอยต่อเฮเทอโรบนผลึกซิลิคอน
นอกจากนี้ยังมีการวิจัยและพัฒนาปรับปรุงคุณสมบัติของวัสดุที่เกี่ยวข้องกับเซลล์แสงอาทิตย์ ได้แก่ การกัดกระจกฐานรอง การกัดแผ่นซิลิคอน การพัฒนาฟิล์มอินเดียมทินออกไซด์ที่มีความโปร่งแสงสูง เป็นต้น

2. การวิเคราะห์สมรรถนะและความน่าเชื่อถือของแผงและระบบเซลล์แสงอาทิตย์

ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์มีความเชี่ยวชาญในการศึกษาและวิเคราะห์สมรรถนะการทำงานของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ และระบบเซลล์แสงอาทิตย์ที่ติดตั้งในเขตร้อนชื้น รวมถึงการวิเคราะห์ปัญหาการเสื่อมสภาพที่เกิดในระบบเซลล์แสงอาทิตย์ เช่น Light induced degradation (LID) และ Potential induced degradation (PID) โดยในการใช้งานจริงเซลล์แสงอาทิตย์และวัสดุที่ใช้ในการประกอบแผงจะมีการเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน โดยอัตราการเสื่อมนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยแวดล้อมต่างๆ ของสถานที่ติดตั้ง เช่น อุณหภูมิ และ ความชื้น ประเทศไทยมีศักยภาพพลังงานแสงอาทิตย์ที่สูง แต่การที่สภาพอากาศของประเทศไทยมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูง และความชื้นสูงตลอดทั้งปีนั้นส่งผลต่อการผลิตไฟฟ้า และอัตราการเสื่อมของแผง จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการเก็บผลข้อมูลระยะยาวเพื่อศึกษาเรื่องดังกล่าว เพื่อเป็นฐานข้อมูลให้ประเทศไทย

3. การจำลองและคาดการณ์กำลังการผลิตไฟฟ้าจากระบบเซลล์แสงอาทิตย์

ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ได้พัฒนาโปรแกรมคาดการณ์กำลังการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ แบบระยะยาว รายเดือน รายปี และอยู่ระหว่างการพัฒนาโปรแกรมสำหรับการคาดการณ์ล่วงหน้าระยะสั้นแบบไม่เกิน 3 วันล่วงหน้า ผลการคาดการณ์มีประโยชน์ในการประเมินความคุ้มทุน และการบริหารจัดการพลังงาน คณะวิจัยให้ความสำคัญกับรูปแบบของการติดตั้งระบบ ทั้งแบบการติดตั้งบนพื้นดิน บนหลังคา แบบเป็นส่วนนึงของอาคาร และแบบระบบผสมผสาน

4. พัฒนาผลิตภัณฑ์และการประยุกต์ใช้งานเซลล์แสงอาทิตย์

วิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆจากเซลล์แสงอาทิตย์ เช่น เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดสีสันสวยงาม (Colorful PV) สามารถติดตั้งร่วมกับสิ่งปลูกสร้างทดแทนกระจกอาคารและช่วยลดการส่งผ่านความร้อนเข้ามายังอาคาร เป็นต้น

ผลงานวิจัย

ตัวอย่างผลงานวิจัยเด่น
idsru-stl

ต้นแบบเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดโค้งงอได้ โดยสร้างขึ้นบนแผ่น polyimide ขนาด 10 cm × 10 cm มีค่ากำลังไฟฟ้า 0.27 W (Voc = 10.3 V, Isc = 45.2 mA, FF = 0.58, Eff = 5.9%)

idsru-stl

ต้นแบบเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดรอยต่อเฮเทอโรบนฐานรองผลึกเดี่ยวซิลิคอนชนิดเอ็น พื้นที่ขนาด 1 cm× 1 cm มีค่าประสิทธิภาพ 19.1 % (Voc = 705 mV, Jsc = 38.1 mA/cm2, and FF = 0.71)

idsru-stl

การประเมินสมรรถนะและความน่าเชื่อถือระยะยาวของเซลล์แสงอาทิตย์หลายเทคโนโลยีและอุปกรณ์แปลงไฟฟ้าที่ติดตั้งใช้งานภายใต้ภูมิอากาศประเทศไทย เป็นการวิเคราะห์การทำงานและอัตราการเสื่อมสภาพของเซลล์แสงอาทิตย์ 4 เทคโนโลยี ที่ติดตั้งใช้งานจริงที่บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร ตั้งแต่ปี 2012 ซึ่งผลงานวิจัยนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง เนคเทค และบริษัทTABUCHI ELECTRIC จำกัด

idsru-stl

ซอฟต์แวร์คาดการณ์กำลังการผลิตไฟฟ้าจากระบบเซลล์แสงอาทิตย์ที่ติดตั้งในเขตร้อนชื้น เป็นโปรแกรมคาดการณ์ที่ใช้โมเดลที่เหมาะกับเขตร้อน ใช้ข้อมูลจริงจากการเก็บข้อมูลระยะยาวในประเทศไทยในการพัฒนา สามารถใช้คาดการณ์กำลังการผลิตไฟฟ้าจากระบบเซลล์แสงอาทิตย์ ก่อนการติดตั้งจริง เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ผลงานนี้เป็นการวิจัยและพัฒนาภายใต้โปรแกรมวิทยาการสารสนเทศบริการ ของเนคเทค

idsru-stl

เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดสีสันสวยงาม (Colorful PV)

  • แผงเซลล์ฯต้นแบบมีค่ากำลังไฟฟ้า 150 W
  • สามารถกรองแสงในย่าน UV ซึ่งเป็นอันตรายต่อมนุษย์มากที่สุดได้กว่า 100 %
  • กรองความร้อนจากรังสี Infrared ได้มากกว่า 50 %
  • สามารถนำไปแทนกระจกอาคารได้

บุคลากร

ความเชี่ยวชาญและความสนใจ
  1. กอบศักดิ์ ศรีประภา นักวิจัย : Development of photovoltaic technologies for tropical climate, Thin film silicon solar cells, PECVD/ PVD process, Characterization of photovoltaic system
  2. จรัญ ศรีธาราธิคุณ นักวิจัย : Development of thin film and crystalline silicon solar cell, Deposition and characterization of thin film silicon and perovskite materials.
  3. อมรรัตน์ ลิ้มมณี นักวิจัย : Fabrications of multi-crystalline Si solar cell and thin film Si solar cell, Preparation and property analysis of a-Si, a-SiO, a-SiN, a-SiCN, µc-Si, µc-SiO thin films, Characterization of photovoltaic modules and systems, Performance and reliability test of photovoltaic cells, modules and systems, Simulation of photovoltaic performance under tropical climate condition, Development of photovoltaic modules suiting for tropical climate
  4. ทวีวัฒน์ กระจ่างสังข์ นักวิจัย : Solar cell materials, Thin film silicon solar cell, Crystalline silicon heterojunction solar cells
  5. สรพงศ์ อินธิแสง นักวิจัย : Fabrication and characterization of thin film silicon materials, Solar cell applications
  6. อัศวิน หงษ์สิงห์ทอง นักวิจัย : Thin-film silicon solar cells, ZnO material, PECVD, PVD and MOCVD processes, Characterization of thin-film materials, Semiconductor Physics and devices, PV system design

ติดต่อ

ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ (STL)
ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC)
โทรศัพท์ 02-564-6900 ต่อ 2722
โทรสาร 02-564-7059
email: stl[at]nectec.or.th
SSDRU STL

วันที่เผยแพร่ 13 ตุลาคม 2559 14:57