Carbon
(C)
คาร์บอน

เลขอะตอม 6 เป็นธาตุแรกของธาตุหมู่ IVA ในตารางธาตุ จัดเป็นอโลหะ
น้ำหนักอะตอม 12.011 amu
จุดหลอมเหลว 3700 ํc (เพชร)
จุดเดือด 4200 ํc (เพชร)
เลขออกซิเดชันสามัญ +4

คาร์บอนเป็นธาตุที่เด่นมากเพราะสามารถเกิดสารประกอบได้จำนวนมากมายเกินล้านสาร สารประกอบของคาร์บอนมีมากกว่าสารประกอบของธาตุทั้งหมดในธรรมชาติรวมกัน (ยกเว้น H)

คาร์บอนมีบทบาทสำคัญมากต่อสิ่งมีชีวิตบนโลกเรา พืชดูด CO2 จากอากาศและใช้น้ำสังเคราะห์คาร์บอไฮเดรตในกระบวนการสังเคราะห์แสง (photosynthesis) สัตว์รับประทานคาร์บอไฮเดรตแล้วปล่อย CO2 กลับเข้าไปในอากาศโดยการหายใจ การขับถ่าย การหมัก และการเน่าเปื่อยของซากสัตว์โดยแบคทีเรีย กระบวนการนี้หมุนเวียนไปเรื่อย ๆ เรียกว่า วัฏจักร์คาร์บอน (carbon cycle) หรือวัฏจักร์ชีวิต (life cycle)

การค้นพบ

คาร์บอนในรูปของเพชรและแกรไฟต์รู้จักกันตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ มี การบันทึกไว้ว่าชาวฮินดูรู้จักเพชรตั้งแต่ 1200 ก่อนคริสตศักราช ชื่อเพชร (diamond) มาจากคำกรีก "adamas" แปลว่า "invincible"

คาร์บอนในรูปแกรไฟต์ทำให้คนโบราณเกิดความสับสน เพราะลักษณะปรากฏภายนอกคล้ายคลึงกับแร่หลายชนิดโดยเฉพาะแร่ molybdenite (MoS2) และเคยคิดว่าแกรไฟต์เป็นแร่ที่มีตะกั่วเป็นองค์ประกอบ

ในปี ค.ศ. 1779 Scheele แสดงให้เห็นว่าแกรไฟต์ก็คือธาตุคาร์บอน เพราะแกรไฟต์เมื่อเผาไหม้กับออกซิเจนได้ CO2

Werner ในปี ค.ศ. 1789 ใช้คำว่า graphite จากคำกรีก grapheine แปลว่า "เขียน"

ความเป็นพิษ

คาร์บอนในรูปธาตุทุกรูปไม่เป็นพิษ แต่สารประกอบหลายชนิดเป็นพิษ เช่น CO, HCN, CH4 และ CS2
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ