Dysprosium
(Dy)
ดิสโพรเซียม

เลขอะตอม 66 เป็นธาตุที่ 9 ของหมู่ธาตุแลนทานอยด์ (หลัง Tb)
ซึ่งเป็นหมู่ย่อยของหมู่ III B ในตารางธาตุ จัดเป็นโลหะ
น้ำหนักอะตอม 162.5 amu
จุดหลอมเหลว 1407 ํc
จุดเดือด 2335 ํc
ความหนาแน่น 8.559 g/cc
เลขออกซิเดชันสามัญ +3

การค้นพบ

ธาตุนี้ค้นพบโดย Lecoq de Boisbaudran ในปี ค.ศ. 1886 ชื่อของธาตุนี้มาจากคำกรีก "dysprositos" ตรงกับภาษาอังกฤษว่า "hard to get at" แปลว่า "ได้มายาก" เพราะการเตรียมธาตุนี้ทั้งในรูปออกไซด์และโลหะอิสระที่บริสุทธิ์มีปัญหาเป็นเวลาช้านาน จนกระทั่ง Spedding และเพื่อนร่วมงานค้นพบวิธีการแยกธาตุนี้และออกไซด์ของธาตุนี้ โดยการแลกเปลี่ยนอิออน (ion-exchange) และเท็คนิกรีดักชันประมาณกลางศตวรรษที่ 20

การใช้ประโยชน์

ดิสโพรเซียมใช้ประโยชน์ไม่มากนัก แต่เนื่องจากโลหะนี้มีค่า thermal neutron absorption cross section ค่อนข้างสูง จึงมีการเสนอแนะให้ใช้เป็นตัวยับยั้งในเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ และทำเป็นแผ่นโลหะบาง ๆ (foil) เพื่อวัด neutron flux นอกจากนี้แล้วยังใช้เป็น fluorescence activator ใน phosphor บางชนิด

ความเป็นพิษ

ความเป็นพิษของดิสโพรเซียมจัดอยู่ในเกณฑ์ต่ำ แต่เกลือที่ละลายน้ำได้บางชนิดเป็นพิษ
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ