คอนกรีตเป็นส่วนผสมของปูนซีเมนต์ ทราย และหิน คอนกรีตจะสามารถรับแรงอัดได้มากปูนซีเมนต์ที่ใช้ในการผสมคอนกรีตต้องเป็น ปูนซีเมนต์ใหม่ ไม่เป็นเม็ดแข็ง ทรายต้องเป็นทรายหยาบ เม็ดแข็งมีเหลี่ยมคมขนาด 2 ถึง 3 มิลลิเมตรคละกัน และสะอาดไม่มีวัตถุอื่นเจือปน หินเป็นชนิดที่แข็งไม่ผุกร่อน มีเหลี่ยมคม ไม่มีวัตถุอื่นปะปน และน้ำต้องเป็นน้ำที่สะอาด ปราศจากกรด เกลือ ด่าง น้ำมันและน้ำตาลซึ่งเป็นอันตราย ต่อคอนกรีต ควรเป็นน้ำที่ใช้ดื่มได้

การผสมคอนกรีต

การผสมคอนกรีตสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด ได้แก่

1.  การผสมโดยน้ำหนัก คือ การชั่งน้ำหนัก โดยจะได้สัดส่วนผสมของคอนกรีตที่แน่นอนและสม่ำเสมอ เหมาะกับงานก่อสร้างใหญ่ ๆ ที่ต้องการกำลังอัดของคอนกรีตสูง

2. การผสมโดยปริมาตรคือการตวงจะได้ส่วนผสมของคอนกรีตที่แน่อนอนและสม่ำเสมอพอสมควรเหมาะกับงานก่อสร้างทั่วไปที่ ไม่ต้องการ กำลังอัด ของคอนกรีต  สูงน้ำ การตวงส่วนผสมควรตวงด้วยถังมาตรฐาน ไม่ควรตวงด้วยปุ้งกี๋เพราะได้ส่วนผสมและกำลังอัด ของคอนกรีตไม่แน่นอน ถังมาตรฐานที่แนะนำให้ใช้นี้เป็นถังทำด้วยไม้หรือพลาสติก มีขนาดพอดีกับปูนซีเมนต์ 1 ถุง (50 กิโลกรัม)

ส่วนผสมคอนกรีต 1:2:4 คือปูนซีเมนต์ 1 ถุง ทราย 2 ถัง และหิน 4 ถัง ในที่นี้ทรายและหินต้องแห้ง เพราะทรายที่เปียกจะพองตัวทำให้ขาดจำนวนไป อาจมากถึง 30% ซึ่งจะต้องเพิ่มทรายเข้าไปอีก และลดจำนวนน้ำลงตามส่วนส่วนหินจะเปลี่ยนแปลง จำนวนไปไม่มากนักเมื่อเปียกน้ำ การใช้น้ำผสมคอนกรีตมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะกำลังของคอนกรีตนั้นขึ้นอยู่กับอัตราส่วนของน้ำต่อปูนซีเมนต์ จึงจำเป็นจะต้องกำหนดน้ำที่ใช้ในส่วนผสมของคอนกรีตให้มีความข้นเหลวพอเหมาะกับงานนั้น ๆ คือน้ำ 30 ลิตรต่อปูนซีเมนต์ 1 ถุงในส่วนผสม 1:2:31/2, 1:2:4 จะได้กำลังอัดของคอนกรีตอยู่ในเกณฑ์ที่ดีพอสมควร

การบ่มคอนกรีต

หลังจากคอนกรีตถูกเทลงแบบแล้ว 24 ชั่วโมง ควรเริ่มต้นทำการบ่มคอนกรีตอย่างต่อเนื่องจนได้อายุตามตารางที่ 12.2

ตารางที่ 12.2 จำนวนวันในการบ่มคอนกรีต
 

.	คอนกรีตที่ใช้
.	ปูนซีเมนต์ตราเสือ	ปูนซีเมนต์ตราช้าง	ปูนซีเมนต์ตราเอราวัณ
งานธรรมดา เสา คาน และกำแพง	7 วัน	7 วัน	4 วัน
พื้นบ้าน พื้นถนนในบ้าน ฯลฯ	8 วัน	8 วัน	4 วัน
ถนนชั้นหนึ่งลานจอดหรือทางวิ่งของเครื่องบิน	-	14 วัน	7 วัน
เข็มสำหรับจะนำไปตอกเป็นฐานราก	21 วัน	14 วัน	7 วัน
งานพิเศษ แผ่นพื้นบาง ๆ	14 วัน	14 วัน	7 วัน
รูปหล่อที่เล็กบาง ซึ่งใช้ปูนซีเมนต์ผสมมาก	-	21 วัน	7 วัน

การบ่มคอนกรีตควรเลือกวิธีที่เหมาะสมสำหรับงานนั้น ๆ ซึ่งมีอยู่หลายวิธีได้แก่

1.   ใช้น้ำฉีดหรือพรมน้ำ
2.   ใช้กระสอบคลุมแล้วรดน้ำให้ชุ่มอยู่เสมอ
3.   ใช้สารประกอบทางเคมีสำหรับพ่นเป็นเยื่อบาง ๆ คลุม
4.   ใช้กระดาษกันซึมปิดคลุม
5.   ใช้ดินเหนียวกั้นเป็นขอบขังน้ำไว้
6.   ใช้แผ่นผ้าพลาสติกคลุมให้มิดชิด
7.    ใช้ทราย ขี้เลื่อย หรือดินคลุมแล้วรดน้ำให้ชุ่ม

---

บุญธรรม ภัทราจารุกุล
เรียบเรียงจาก : หนังสือวัสดุช่าง หน้าที่267

---