เวทีเสวนาพิเศษ “Technology vs Humanity: Opportunity or Risk” ชวนมองอนาคตของประเทศไทย ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของ AI อวกาศ หุ่นยนต์ และ Frontier Technology พร้อมตั้งคำถามสำคัญว่า ประเทศไทยควรลงทุนและเตรียมคนอย่างไร เพื่อไม่ให้ตกขบวนเทคโนโลยี

คุณสุปิติ บูรณวัฒนาโชค มองว่า การลงทุนต้องเลือก “สนามที่เรายังมีโอกาสชนะ” โดยเฉพาะเทคโนโลยีอวกาศที่ไทยยังสามารถเร่งพัฒนาให้ทันประเทศอื่นได้ พร้อมชี้ว่า “เราต้องเลือกสนามที่จะลงทุนให้มันถูกต้อง” เพราะการลงทุนควรนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง

ขณะที่ ดร.ธันยวัต สมใจทวีพร ชี้ศักยภาพของอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ Humanoid ซึ่งประเทศไทยมีฐานการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ที่สามารถต่อยอดเข้าสู่ Supply Chain ของหุ่นยนต์ได้ และเชื่อว่า “ธุรกิจด้านหุ่นยนต์ของประเทศไทยก็อาจจะเกิดได้”

ด้าน รศ.ดร.ปิติ ศรีแสงนาม เสนออีกมุมว่า ประเทศไทยไม่จำเป็นต้องเลือกลงทุนเพียงเทคโนโลยีใดเทคโนโลยีหนึ่ง หากสามารถลดความรั่วไหลและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งบประมาณ พร้อมย้ำว่า “เรามีงบประมาณเพียงพอที่จะ Kick Start ได้ในทุก ๆ Frontier Technology”

เมื่อมองไปอีก 5 ปี ผู้เสวนาเห็นตรงกันว่าแทบเป็นไปไม่ได้ที่จะคาดการณ์หน้าตาของเทคโนโลยีอย่างแม่นยำ เพราะ AI หุ่นยนต์ อวกาศ และควอนตัมกำลังพัฒนาอย่างก้าวกระโดด แต่สิ่งหนึ่งที่จะไม่หายไปคือ “ความเป็นมนุษย์ยังสำคัญ” โดยเฉพาะ Human Touch และความสามารถในการนำเทคโนโลยีมาผสานกับบริบทของสังคม

รศ.ดร.ปิติ ยังชี้ว่า ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีต้องเดินคู่กับ สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ตั้งแต่ Digital Ethics, Algorithm Governance, Data Governance ไปจนถึงกฎหมายและความรับผิดชอบ เพราะเทคโนโลยีอย่างรถยนต์ไร้คนขับหรือหุ่นยนต์ทางการแพทย์ ไม่ได้ติดข้อจำกัดเพียงด้านเทคนิค แต่ยังมีคำถามว่า “ถ้าเกิดความผิดพลาด ใครจะรับผิดชอบ?”

อีกหนึ่งความท้าทายคือการพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติ หากเทคโนโลยีสำคัญถูกควบคุมโดยผู้ให้บริการจากต่างประเทศ ไทยอาจไม่มีอำนาจต่อรองทั้งด้านราคาและการเข้าถึง จึงจำเป็นต้องสร้างศักยภาพของคนและบริษัทไทยให้สามารถพัฒนาเทคโนโลยีของตนเองได้

สำหรับระบบการศึกษา ดร.ธันยวัต เตือนว่าโลกอนาคตเต็มไปด้วย Deepfake, Scammer และ AI ที่เก่งขึ้นเรื่อย ๆ คนรุ่นใหม่จึงไม่ควรเป็นเพียง “ผู้ใช้” แต่ต้อง รู้เท่าทันเทคโนโลยีและสามารถเป็นผู้พัฒนาได้ด้วย พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า หากพึ่งพา AI มากเกินไป จากการมี “โดราเอมอน” คอยช่วยเหลือ เราอาจกลายเป็น “โนบิตะ” ที่สูญเสียความสามารถในการคิดและแก้ปัญหาด้วยตัวเอง

รศ.ดร.ปิติ ทิ้งท้ายว่า การเตรียมพร้อมไม่ควรมุ่งเฉพาะเด็กและคนรุ่นใหม่ แต่ต้องครอบคลุมคนทุกช่วงวัย โดยเฉพาะผู้ใหญ่ที่ต้องเข้าสู่ Lifelong Learning ซึ่งโจทย์สำคัญอาจไม่ใช่เพียง Upskill หรือ Reskill แต่คือ “Unlearn” — กล้าที่จะทิ้งความรู้และความเชื่อเดิมที่ไม่สอดคล้องกับโลกใหม่

ท้ายที่สุด เวทีนี้สะท้อนว่า Frontier Technology ไม่ได้เป็นเพียง “โอกาส” หรือ “ความเสี่ยง” ด้านใดด้านหนึ่ง แต่สิ่งที่จะกำหนดอนาคตของประเทศไทย คือความสามารถในการ พัฒนาเทคโนโลยีของตนเอง สร้างกติกาที่เท่าทันโลก และรักษาความเป็นมนุษย์ไว้ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง