ดร.ชัย วุฒิวิวัฒน์ชัย ผู้อำนวยการ NECTEC สวทช. พาย้อนเส้นทาง 40 ปีของ NECTEC จากจุดเริ่มต้นด้วยบุคลากรไม่ถึง 10 คน สู่ทีมงานกว่า 500 คน พร้อมบทบาทสำคัญในการวางรากฐานและขับเคลื่อนเทคโนโลยีดิจิทัลของประเทศไทย

ตลอด 4 ทศวรรษ NECTEC เดินทางผ่าน 4 ยุคสำคัญ ได้แก่ Infrastructure, Policy, Digital Solution และ Data & AI จากการบุกเบิก Internet Thailand พัฒนาไมโครอิเล็กทรอนิกส์ มาตรฐานคอมพิวเตอร์ภาษาไทย และกำลังคนด้านดิจิทัล สู่การมีส่วนผลักดันแผน IT แห่งชาติและหน่วยงานสำคัญในระบบนิเวศดิจิทัลของประเทศ
จากแนวคิด “งานวิจัยใช้ได้จริง” NECTEC ได้เปลี่ยนองค์ความรู้สู่เทคโนโลยีที่เข้าถึงประชาชน ไม่ว่าจะเป็นแพลตฟอร์ม IoT ระบบจัดสำรับอาหารในโรงเรียน Traffy Fondue ตลอดจนเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ถูกนำไปใช้งานจริงทั่วประเทศ

ในยุค Data & AI บทบาทของ NECTEC ขยายสู่การขับเคลื่อน Industry 4.0 ผ่านศูนย์นวัตกรรมการผลิตยั่งยืน (SMC) และการร่วมผลักดัน แผน AI แห่งชาติ ซึ่งเริ่มดำเนินการก่อนกระแส ChatGPT โดย ดร.ชัย มองว่า AI จะเป็น “S-Curve ทางด้าน ecosystem และ economy ของประเทศไทย”

AI ยังถูกนำมาใช้ตอบโจทย์ประเทศผ่าน TPMAP เพื่อวิเคราะห์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำจากฐานข้อมูลประชาชนกว่า 40 ล้านคน พร้อมต่อยอดสู่ Smart Farm, Generative AI ด้านการเกษตร, EV Charging, Industrial IoT, Data Analytics และ Medical AI

สำหรับก้าวต่อไป NECTEC กำลังมองไปยัง 3 เทคโนโลยี Frontier สำคัญ ได้แก่ Quantum Technology, Space Economy และ Physical AI เพื่อเตรียมความพร้อมให้ประเทศไทยรับมือกับเทคโนโลยีแห่งอนาคต

โดยเฉพาะ Quantum Technology ที่มุ่งสู่ Post-Quantum Cryptography และการตรวจวัดความแม่นยำสูง ขณะที่ Space Economy จะเน้นความเชี่ยวชาญด้านมาตรฐานการสื่อสาร และ Physical AI จะมุ่งพัฒนา AI Model ที่มีขนาดเล็ก ใช้พลังงานต่ำ และสามารถทำงานบนอุปกรณ์จริง เช่น Humanoid และ Drone

ดร.ชัย ย้ำถึงหลักคิดสำคัญของการก้าวสู่เทคโนโลยีใหม่ว่า “เมื่อเราจะขึ้นแล็บใหม่ นั่นหมายความว่าแล็บนั้นต้อง deliver ของสู่สังคมได้จริง เกิดประโยชน์ต่อคนจำนวนมากได้จริง”

จาก 40 ปีแห่งการสร้างรากฐาน วันนี้ NECTEC จึงกำลังก้าวสู่บทบาทใหม่ในการนำเทคโนโลยี Frontier มาสร้าง ขีดความสามารถของประเทศ อุตสาหกรรมใหม่ และประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับสังคมไทยอย่างเป็นรูปธรรม