ความท้าทายในการนำผลการวิจัยและพัฒนาไปสู่การพัฒนาประเทศ

Flagship Projects  คือ ชุดของโครงการวิจัยและพัฒนาที่เนคเทคได้กำหนดแผนการทำงานขึ้น เพื่อผลักดันผลงานการวิจัยและพัฒนาไปสู่การใช้ประโยชน์ที่ไม่จำกัดเฉพาะในอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ ไมโครชิป และอิเล็กทรอนิกส์ ร่วมมือกับพันธมิตรที่เข้ามา โดยมี Flagship Projects 3 ด้าน คือ  Smart Farm, Smart Health และ Digitized Thailand

1. Smart Farm คือ From Farmer to Market
2. Smart Health คือ การสร้างสุขภาพดีถ้วนหน้า ประกันคุณภาพของการบริการทีทั่วถึง และ
3. Digitized Thailand คือ การนำประเทศไปสู่ Creative Economy ที่เน้นด้านศิลปวัฒนธรรม แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ พัฒนากำลังคน และสร้างอุตสาหกรรมที่มีการใช้สาระดิจิทัล (creative industry)

ภายใต้แผนปฏิบัติการระยะ 3 ปี (2554-2556) ของศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (ศอ. หรือ เนคเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เน้นการปฏิบัติงานใน 4 ด้านคือ

1. การสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับภาคอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ด้านซอฟต์แวร์ ไมโครชิป อิเล็กทรอนิกส์ และอุตสาหกรรมต่อเนื่องอื่นๆ เช่น คอมพิวเตอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า
2. สร้างองค์ความรู้ทางด้านเทคโนโลยี เพื่อเป็นฐานการพัฒนาเทคโนโลยีของประเทศ รวมถึงการวิจัยและพัฒนาเพื่อสร้างองค์ความรู้วิชาการระดับนานาชาติเพื่อให้ ประเทศไทยเป็นเวทีที่นานาชาติยอมรับ
3. สร้างความเข้มแข็งให้กับภาคสังคม โดยเฉพาะการนำเอาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปใช้ในการพัฒนาประเทศและแก้ไขปัญหาเร่งด่วนที่เกิดขึ้น
4. พัฒนาขีดความสามารถขององค์กร ให้สามารถผลักดันพันธกิจขององค์กรให้ไปสู่ความสำเร็จได้

กรอบแนวคิดของแผนปฏิบัติงาน ศอ. เน้น Issue-based หรือ Goal-based Planning โดยยกเป้าหมายที่สำคัญเป็น Key Success Factors ในการวัดความสำเร็จ รวมทั้งให้ความสำคัญกับ การเตรียมการไว้สำหรับอนาคตเพื่อรองรับเทคโนโลยีอุบัติใหม่ (Emerging Technology) ที่จะเกิดขึ้น การนำเทคโนโลยีไปใช้แก้ไขปัญหาเร่งด่วนของประเทศ (ICT for Society) ทั้งในรูปแบบ Sector-based และ Area-based Problems และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพือสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา และอุตสาหกรรมของประเทศควบคู่ไปด้วย เพื่อนำไปสู่เป้าหมายขององค์กรในการที่จะยกระดับความสามารถทางวิชาการ และการพัฒนางานวิจัยให้ตอบโจทย์สำคัญของประเทศ โดยการผสานความเชี่ยวชาญ รวมทั้งการผสานแนวทางการทำงานของห้องปฏิบัติการวิจัยเพื่อตอบโจทย์สำคัญไปสู่เป้าหมายเดียวกัน คณะผู้บริหาร ศอ. จึงได้กำหนด โครงการเรือธง หรือ Flagship project ขึ้น โดยมอบหมายให้ฝ่ายสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาทำหน้าที่หลักการบริหารจัดการ

อะไรคือ NECTEC Flagship Project

NECTEC Flagship project คือ ชุดโครงการวิจัยและพัฒนาที่ ศอ. ได้กำหนดแผนการดำเนินงานขึ้นมาเพื่อการผลักดันเอาผลงานการวิจัยและพัฒนาที่ดำเนินการอยู่ออกไปสู่การใช้ประโยชน์ที่กว้างขวางยิ่งขึ้น ไม่จำกัดเฉพาะในอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ ไมโครชิปและอิเล็กทรอนิกส์ เป็นแผนการดำเนินงานในระยะสั้นถึงปานกลาง (ไม่เกิน 3 ปี) ที่ต้องให้ความสำคัญกับการทำงานแบบบูรณาการ โดยการสร้างพันธมิตรและเครือข่ายความร่วมมือ ให้เข้ามาอยู่ในแผนการดำเนินงานของโครงการตั้งแต่ต้นจนสู่การนำไปใช้งานจริง

วัตถุประสงค์ของ Flagship project

1. เป็นกลยุทธ์ระดับองค์กรที่ต้องการขับเคลื่อนงานวิจัยของ ศอ. ให้ตอบโจทย์ตรงต่อสภาพปัญหาของประเทศมีพันธมิตรและกลุ่มเป้าหมายชัดเจน
2. เป็น pilot project ที่เสริมสร้างการทำงานลักษณะทีมวิจัยภายในประเทศ
3. เป็นตัวเชื่อมที่สำคัญในการโยงงานวิจัยของ ศอ. ระดับ Platform กับ Clusters ของ สวทช.
4. บริหาร จัดการแบบครบวงจรซึ่งตรงกับรูปแบบการทำงานของ ศอ. เน้นการบริหารจัดการโครงการและเชื่อมโยงแหล่งทุนหรืองบประมาณทั้งภายในและภายนอก

มีอะไรบ้างใน NECTEC Flagship Project

ในปี 2552-2554 นี้ ศอ. ได้กำหนด Flagship project ไว้ 3 ด้าน คือ

 
Digitized Thailand หรือ ดิจิไทย แนวคิดหลักของดิจิไทย คือ การสร้างและจัดระบบข้อมูลของประเทศไทยและของชาติ โดยเฉพาะข้อมูลที่แสดงถึงเอกลักษณ์ ศิลปวัฒนธรรมให้เป็นข้อมูลดิจิทัล เพื่อการอนุรักษ์และการสร้างโอกาสของการเข้าถึงของชาวไทยในโลกดิจิทัล นำประเทศสู่ Creative Economy แนวทางการดำเนินงานเน้นการนำจุดแข็งในด้านศิลปวัฒนธรรม การพัฒนากำลังคนและสร้างอุตสาหกรรมที่มีการใช้สาระดิจิทัล (Digital/Creative industry) เช่น ภาพยนต์ ซอฟต์แวร์

ระยะแรกของแผนงาน เน้นการสร้างความพร้อมเรื่อง Digital content เพื่อสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ อันเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญา มรดกทางศิลปวัฒนธรรมและโบราณสถานที่ทรงคุณค่า รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติของท้องถิ่น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมด้านการท่องเที่ยว การประยุกต์ใช้ซอฟต์แวร์เปิด (Open source software) ทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อรับมือกับผลกระทบทางเศรษฐกิจที่จะมาถึงในระยะเวลาอันใกล้ และการส่งเสริมเรื่องการสร้างมาตรฐานวิชาชีพด้าน IT เพื่อยกระดับการเชื่อมั่นด้าน IT สำหรับอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ ตัวอย่างโครงการที่อยู่ในแผนงาน เช่น โครงการ Digitized Lanna, โครงการ Open Source Software, โครงการ e-learning resource center, โครงการ Digital Creating and Games Consortium

หน่วยงานพันธมิตร ประกอบด้วย มหาวิทยาลัย กระทรวงศึกษาธิการ กรมศิลปากร หอสมุดแห่งชาติ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และ สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (SIPA) เป็นต้น

Smart Health แนวคิดหลัก คือ การพัฒนางานด้าน IT เพื่อเสริมการสร้างสุขภาพดีถ้วนหน้า ประกันคุณภาพของการบริการที่ทั่วถึง มุ่งสู่การรักษาเชิงป้องกัน

ระยะแรกของแผนงาน เน้นการพัฒนาระบบข้อมูลสุขภาพให้เป็นมาตรฐานกลางในระดับประเทศ โดยความร่วมมือจากหน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้อง คือ สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สำนักงานประกันสังคม และกรมบัญชีกลาง ตัวอย่างโครงการภายใต้แผนงาน การจัดทำมาตรฐานข้อมูลสุขภาพและการแพทย์ของประเทศ (National Health Information System:NHIS), Tele/Home-based Healthcare Monitoring & Emergency, Telemedicine for Health Care Services การพัฒนาเครื่องมืออุปกรณ์ทางการแพทย์ (CT scan, Microalbuminuria sensor, SPR-based Biosensor) ระบบให้ความรู้ในการรักษาเชิงป้องกัน เช่น website แนะนำและให้ความรู้เรื่องยา(Ya-and-You) การพัฒนาฐานความรูด้านโรคเบาหวาน เป็นต้น

หน่วยงานพันธมิตร ประกอบด้วย มหาวิทยาลัย หน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข โรงพยาบาลภาครัฐและเอกชน กองทุนในระบบสุขภาพ (สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ:สปสช. สำนักงานประกันสังคม:สปส. กรมบัญชีกลาง) บริษัทผู้พัฒนาระบบซอฟต์แวร์ให้กับโรงพยาบาล สำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม (สมอ.) กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

Smart Farm แนวคิดหลัก คือ การพัฒนางานเพื่อเสริมกลยุทธ์ From farmer to Market เป้าหมายคือเรื่องการเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน ยกระดับมาตรฐานเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรโดยการบูรณาการและประยุกต์ ใช้เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ สารสนเทศและการสื่อสาร เข้าไปพัฒนา Value chain ของกระบวนการทางการเกษตรตั้งแต่การผลิตสู่การตลาดและสู่ผู้บริโภค

ระยะแรกของแผนงาน เน้นการนำผลงานต้นแบบจากห้องปฏิบัติการวิจัยของ ศอ. เพื่อนำไปขยายผลโดยร่วมมือกับหน่วยงานพันธมิตร เช่น การนำเซ็นเซอร์วัดความชื้นสำหรับโรงอบข้าว เซ็นเซอร์วัดประมาณแร่ธาตุ NPK ในดิน ระบบวัดอุณหภูมิ การนำต้นแบบจมูกอิเล็กทรอนิกส์ตรวจความหอมของข้าวหอมมะลิ เป็นต้น ตัวอย่างโครงการที่อยู่ในแผนงาน โครงการการเพิ่มศักยภาพการผลิตทางด้านการเกษตรด้วยระบบสารสนเทศ ระบบสื่อสารและเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ ระบบโรงเรือน การตรวจสอบและคัดคุณภาพของผลผลิต โครงการปุ๋ยสั่งตัดและการ map แผนที่ NKP การพัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อการเกษตร การประยุกต์ RFID เพื่องานด้านการเกษตร

หน่วยงานพันธมิตร ประกอบด้วย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (สปก.) กรมพัฒนาที่ดิน กรมส่งเสริมวิชาการเกษตร กรมปศุสัตว์ กรมชลประทาน กรมอุตุนิยมวิทยา สถาบันทรัพยากรน้ำ ชุมชนในพื้นที่และองค์กรบริหารระดับท้องถิ่น