UNAi Platform
UNAi Platform | แพลตฟอร์มระบบระบุตำแหน่งภายในอาคารแบบเวลาจริง ด้วยสัญญาณบลูทูธพลังงานต่ำ
ในโรงพยาบาลขนาดใหญ่ … เคยไหมที่เจ้าหน้าที่ต้องใช้เวลาหานานกว่าครึ่งชั่วโมงเพื่อตามหาเตียงผู้ป่วยหรือรถเข็นที่ถูกย้ายไปอีกตึกหนึ่ง? หรือในโรงงานที่มีรถขนสินค้านับสิบคัน ต้องเสียเวลาตามหาว่าคันไหนอยู่ตรงไหน? ปัญหาเหล่านี้จะหมดไปด้วย UNAi (อยู่ไหน) เทคโนโลยีระบุตำแหน่งอัจฉริยะจากเนคเทค สวทช.
UNAi platform คือแพลตฟอร์มที่ให้บริการระบุตำแหน่งวัตถุในอาคารแบบเวลาจริงโดยอาศัยคุณลักษณะเฉพาะของคลื่นสัญญาณสื่อสารไร้สายของเทคโนโลยีต่าง ๆ อาทิ Bluetooth Low Energy (BLE) และ Ultra-Wideband (UWB) โดยอุปกรณ์ของระบบระบุตำแหน่ง UNAi ประกอบด้วย เครื่องอ่าน Anchor และป้ายระบุตำแหน่ง Tag ซึ่งข้อมูลของ tag จะถูกส่งผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตไปยัง UNAi server เพื่อคำนวณตำแหน่งด้วยเทคนิคระบุตำแหน่งและแสดงผลในมุมมองแบบต่าง ๆ ตามความต้องการของผู้ใช้งาน โดยผู้ใช้งานสามารถดูตำแหน่ง Tag แบบเรียลไทม์หรือแบบประวัติย้อนหลังได้ผ่านระบบออนไลน์
ปี. 2568 UNAi Platform ให้บริการระบบระบุตำแหน่งเป็น 2 เทคโนโลยีคือ UNAi-BLE และ UNAi-UWB ซึ่งสามารถเลือกใช้งาน UNAi server ได้สองลักษณะคือ แบบ on-cloud และแบบ on-premise สำหรับแบบ on-cloud จะเป็นการใช้บริการ UNAi platform แบบรายปีโดยใช้พื้นที่ของ UNAi server สำหรับการคำนวณ แสดงผล และบันทึกข้อมูล ในขณะที่การใช้งานแบบ on-premise จะเป็นใช้งาน local server ของโรงงานเอง ซึ่งในแบบที่สองมีข้อดีคือผู้ประกอบการสามารถกำหนดเงื่อนไขและความปลอดภัยของโครงข่ายอินเทอร์เน็ตไร้สายเองได้ ข้อมูลตำแหน่งถูกจำกัดให้อยู่เฉพาะภายในโรงงาน สำหรับโปรแกรมแสดงผลตำแหน่งที่พัฒนาขึ้นจะทำงานแบบ web-based เข้าใช้ผ่านคอมพิวเตอร์ หรืออุปกรณ์โทรศัพท์เคลื่อนที่ได้ นอกจากนี้ UNAi server ยังรองรับการเชื่อมต่อแบบ API (Application Programming Interface) สำหรับผู้ใช้งานที่ต้องการเชื่อมต่อเพื่อรับข้อมูลเฉพาะบางส่วน และนำไปใช้ร่วมกับโปรแกรมหรือเครื่องมือของโรงงานได้ เช่น การใช้ API เพื่อส่งค่าข้อมูลโซนให้กับโปรแกรมบันทึกตำแหน่งจัดเก็บสินค้าของโรงงาน เป็นต้น
นอกจากนี้เพื่อที่จะตอบโจทย์ความต้องการของผู้ประกอบการ ทีมวิจัยได้พัฒนาให้ระบบสามารถใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ IoT (Internet of Things) ประเภทอื่น ๆ เพื่อนำข้อมูลเซนเซอร์จากระบบ IoT อื่น มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบระบุตำแหน่ง ส่งผลทำให้ระบบสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับกลุ่มอุตสาหกรรมและบริการหลากหลายด้านมากขึ้น
เทคโนโลยีในแพลตฟอร์ม UNAi
ระบบระบุตำแหน่ง UNAi-BLE เป็นระบบติดตามและระบุตำแหน่งในอาคารด้วยสัญญาณ Bluetooth Low Energy (BLE) ทำงานในย่านความถี่ 2.4GHz ระบบนี้เหมาะกับการติดตามวัตถุหรืออุปกรณ์ที่เคลื่อนที่ช้า เช่น รถเข็นผู้ป่วย เตียงนอน เครื่องมือแพทย์ หรือรถขนสินค้าในโรงงาน
โครงสร้างของระบบระบุตำแหน่ง UNAi-BLE
โดยมีอุปกรณ์หลัก 3 ส่วน:
- BLE Anchor: เครื่องอ่านสัญญาณที่ติดตั้งตามจุดต่าง ๆ ครอบคลุมรัศมี 20–25 เมตร เชื่อมต่อกับเครือข่าย Wi-Fi ของอาคาร
- BLE Tag: อุปกรณ์ติดตามขนาดเล็ก มีแบตเตอรี่ในตัว ใช้งานได้ 1–2 ปี สามารถกำหนดรอบการส่งข้อมูลได้
- UNAi Server: ประมวลผลข้อมูล คำนวณตำแหน่ง และแสดงผลผ่านแอปพลิเคชันบนเว็บ
จุดเด่นของระบบ:
- อุปกรณ์ราคาประหยัดและติดตั้งง่าย
- ทำงานได้แม้มีสิ่งกีดขวาง (non-line of sight)
- รองรับการแสดงตำแหน่ง 2 รูปแบบ:
- แบบประมาณ (Proximity): ระบุวัตถุได้ในระดับห้อง ติดตั้งง่าย ใช้ Anchor น้อย
- แบบพิกัด (x, y): แสดงตำแหน่งแบบ 2 มิติ ความแม่นยำเฉลี่ย 4–5 เมตร เหมาะสำหรับติดตามอุปกรณ์ในโรงพยาบาลหรือโรงงาน
UNAi-UWB คือระบบติดตามและระบุตำแหน่งในอาคารที่ใช้เทคโนโลยี Ultra-Wideband (UWB) ทำงานที่ความถี่ 6.5 GHz ซึ่งเป็นย่านความถี่ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้งานโดยไม่ต้องขอใบอนุญาตจาก กสทช. ระบบประกอบด้วยอุปกรณ์หลัก 3 ชนิด ได้แก่
- UWB Anchor: ติดตั้งตามจุดต่าง ๆ เพื่อรับสัญญาณจากแท็ก
- UWB Tag: ติดกับวัตถุหรืออุปกรณ์ที่ต้องการติดตาม มีแบตเตอรี่ในตัวและตั้งรอบการส่งข้อมูลได้
- UWB Gateway: เชื่อมข้อมูลจากเครือข่าย UWB ไปยังระบบเครือข่าย Wi-Fi หรืออินเทอร์เน็ต
เทคโนโลยีนี้ใช้การวัด Time of Flight (TOF) คำนวณระยะทางจากเวลาที่สัญญาณเดินทางระหว่างแท็กและแองเคอร์ ทำให้ระบุตำแหน่งได้แม่นยำสูงเฉลี่ยน้อยกว่า 1 เมตร เหมาะกับการติดตามอุปกรณ์ที่เคลื่อนที่เร็ว เช่น รถยก (Forklift) หรือ รถ AGV (Automated Guided Vehicle)
โครงสร้างของระบบระบุตำแหน่ง UNAi-UWB
นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์ UWB Tag Plus ที่รวมฟังก์ชันแท็กและเกตเวย์เข้าด้วยกัน ลดจำนวนอุปกรณ์ในระบบ เหมาะสำหรับโรงงานขนาดใหญ่ที่อาจไม่มีโครงข่าย Wi-Fi โดยสามารถเชื่อมต่อผ่าน 4G/5G ได้ อีกทั้งยังเชื่อมต่อเซนเซอร์ IoT เพิ่มเติม เช่น เซนเซอร์วัดอุณหภูมิ ความชื้น หรือการสั่นสะเทือนได้ ทำให้สามารถใช้ข้อมูลเชิงลึกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในโรงงานหรือคลังสินค้าได้มากขึ้น
ตัวอย่างอุปกรณ์ UNAi-UWB (UWB anchor and UWB tag)
ตัวอย่างอุปกรณ์ UNAi-UWB (UWB gateway and UWB tag plus)
ตัวอย่างหน้าจอแสดงผลการติดตามรถตักตีนตะขาบในสายการผลิต
ตัวอย่างหน้าจอแสดงผลการติดตามเครนยกในคลังสินค้า
UNAi-WMS เป็นซอฟต์แวร์จัดการคลังสินค้าที่ใช้เทคโนโลยีระบุตำแหน่ง UNAi-UWB เพื่อติดตามตำแหน่งพาเลทและสินค้าภายในคลังได้อย่างแม่นยำ โดยไม่จำเป็นต้องติดตั้งแท็กบนพาเลททุกตัว แต่ใช้การติดแท็กบนรถยก (Forklift) หรือเครนยกแทน ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่ายและลดงานดูแลอุปกรณ์ระบบประกอบด้วย:
- UWB Anchor และ UWB Tag Plus: ติดตั้งในคลังและบนรถยกเพื่อติดตามตำแหน่ง
- เซนเซอร์เสริม: ตรวจจับความสูงงารถและการยกพาเลทอัตโนมัติ
- QR Code / Barcode: ระบุหมายเลขพาเลทสำหรับสแกนสินค้า
ตัวอย่างการทำงานของ UNAi-WMS
ตัวอย่างการติดตั้ง UWB anchor และ UWB tag plus | ตัวอย่างการติดตั้งเซนเซอร์วัดความสูงและตรวจจับพาเลท |
ตัวอย่างโปรแกรมบริหารจัดการคลังสินค้า UNAi-WMS
ด้วยระบบนี้ พนักงานสามารถสแกนและบันทึกตำแหน่งสินค้าได้อัตโนมัติทุกขั้นตอน ทั้งการรับเข้า ย้ายสินค้า และจ่ายออก พร้อมบันทึกข้อมูล เช่น ผู้ปฏิบัติงาน เวลา และจำนวนสินค้าโดยอัตโนมัติ มีจุดเด่น คือ
- ลดความผิดพลาดจากการบันทึกข้อมูลด้วยมือ
- เชื่อมต่อกับระบบ ERP หรือ WMS ขององค์กรผ่าน API ได้
- ค้นหาสินค้าและสถานะได้รวดเร็ว ช่วยจัดการสต็อกแม่นยำ
กระบวนการทำงานในขั้นตอนรับเข้าและจ่ายออก
ตัวอย่างหน้าจอแสดงผลของโปรแกรม UNAi-WMS
รถขนส่งอัตโนมัติแบบเก่า เช่น AGV (Automatic Guided Vehicle) และรถยก (Forklift) รุ่นเก่า มักมีข้อจำกัดในการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์สมรรถนะ เนื่องจากต้องเชื่อมต่อกับตัวรถโดยตรงผ่านสาย LAN หรือพอร์ตอนุกรม ทำให้การดึงข้อมูลใช้เวลานาน ต้องหยุดสายการผลิต และใช้แรงงานคน ทีมวิจัยจึงพัฒนาวิธีใหม่ในการวัดประสิทธิภาพรถขนส่งอัตโนมัติ โดยใช้ UNAi-UWB และอุปกรณ์ UWB Tag Plus ที่เชื่อมต่อกับเซนเซอร์ IoT ต่าง ๆ เช่น เซนเซอร์วัดแรงดันไฟฟ้า อุณหภูมิ และความเร่ง ข้อมูลจากเซนเซอร์จะถูกรวมกับข้อมูลตำแหน่งเพื่อติดตามและวิเคราะห์สมรรถนะรถแบบเรียลไทม์ ผ่านโปรแกรม UNAi Data Analytic
โปรแกรมนี้สามารถดึงข้อมูลจาก UNAi Server อัตโนมัติ และให้ผู้ใช้เข้าดูผลการทำงานผ่านเว็บไซต์ได้ทันที พร้อมตัวชี้วัดสำคัญ เช่น :
- ระยะทางสะสม (Cumulative Distance): ตรวจสอบการใช้งานและวางแผนซ่อมบำรุง
- เวลาทำงานสะสม (Operation Time): ประเมินการใช้พื้นที่และกระจายงานในคลังสินค้า
- รายงานเส้นทาง (Route Report): วิเคราะห์เส้นทางการลำเลียงสินค้า
- พลังงานคงเหลือ (Battery Remaining): คาดการณ์อายุและการเสื่อมของแบตเตอรี่
- รายงานโซน (Zone Report): ดูพื้นที่การเคลื่อนที่ของรถแต่ละคัน
นวัตกรรมนี้ช่วยลดความซับซ้อนในการเก็บข้อมูล ไม่กระทบการทำงานของสายการผลิต และทำให้ผู้ประกอบการเข้าถึงข้อมูลเชิงลึกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการคลังสินค้าได้


การใช้งาน UNAi Platform ในภาคอุตสาหกรรม
ผู้ใช้งาน UNAi Platform ในภาคอุตสาหกรรมและบริการในประเทศไทย ประกอบด้วย กลุ่มผู้ประกอบการคลังสินค้า กลุ่มภาคอุตสาหกรรมการผลิต และ กลุ่มภาคบริการและความปลอดภัย
กลุ่มภาคอุตสาหกรรมการคลังสินค้า
- คลังสินค้าแนวตั้ง
- คลังสินค้าแนวนอน
กลุ่มภาคอุตสาหกรรมการผลิต
- ติดตามสินค้าโดยตรง
- ติดตามยานพาหนะ
กลุ่มภาคบริการและความปลอดภัย
- ติดตามครุภัณฑ์
- ติดตามบุคคล

